مقاله (پایان نامه) اختلال های شخصیت و عقب ماندگی ذهنی

محور II: اختلال های شخصیت و عقب ماندگی ذهنی

محور II شامل مجموعه اختلال هایی هستند که بیانگر ویژگی های بادوام شخصیت یا توانایی های فرد هستند. یک مجموعه از این اختلال ها، اختلال های شخصیت هستند. این اختلال ها، صفات شخصیتی هستند که انعطاف ناپذیر و ناسازگارانه بوده و باعث می شوند که فرد دچار پریشانی شده و یا در توانایی او برای انجام دادن تکالیف روزمره ی زندگی، اختلال زیادی ایجاد شود. دومین مولفه محور II، عقب ماندگی ذهنی است. با اینکه عقب ماندگی ذهنی از یک نظر مانند سایر اختلال هایی که در DSM-IV-TR یافت می شود «اختلال» نیست، ولی بر رفتار، شخصیت، و عملکرد شناختی تاثیر زیادی می گذارد.

برای اینکه از تفاوت های موجود بین محور I و محور II آگاه شوید، دو نمونه ی بالینی زیر را در نظر بگیرید. یک مورد خانم ۲۹ ساله ای به نام جوانیتاست که بعد از تولد اولین فرزندش به قدری نسبت به مقاصد دیگران مشکوک می شود که حتی به خویشاوندان نزدیک خود اعتماد نمی کند. او بعد از یکماه درمان، به عملکرد عادی بر می گردد و نشانه هایش از بین می روند. در مورد جوانیتا تشخیص اختلال محور I داده می شود، زیرا او به اختلالی مبتلاست که می توان آنرا پوششی بر شخصیت سالم او درنظر گرفت. در مقابل، حساسیت زیاد نسبت به انتقاد و ترس از برقراری روابط صمیمانه که خانم ۲۹ ساله دیگری به نام جین نشان می دهد، به نحوه برداشت او از دنیا مربوط می شود که از دوران نوجوانی خصیصه ی او بوده است. او تصمیم گرفته است درگیر روابط صمیمانه نشود و از کسانیکه بیش از حد به او علاقه مند می شوند، فاصله بگیرد. درصورتیکه که او تحت درمان قرا رگیرد، این گرایش های دیرینه، تشخیص محور II را ایجاب می کنند.

یک نفر می تواند از تشخیص های محور I و II برخوردار شود. برای مثال، لئون گرفتار سوء مصرف مواد است و بنابر خصلت، به دیگران بسیار وابسته است. احتمالاً لئون طبق محورهای I و II تشخیص داده می شود. طبق محور I، تشخیص سوء مصرف مواد و طبق محور II، تشخیص اختلال شخصیت وابسته برای او مقرر می شود. به عبارت دیگر، سوء مصرف مواد او اختلال انگاشته می شود و اختلال شخصیت وی بخشی از منش او محسوب می گردد.

پایان نامه:بررسی رابطه بین اختلالات روانی و مکانیزم های دفاعی در دانشجویان

 

جدول ۲-۲ اختلال های محور I در DSM-IV-TR

شرحنمونه هایی از تشخیصاختلال هایی که معمولاً درطول سالهای پیشین زندگی ایجاد می شوند و عمدتاً رشد و رسش نابهنجار را شامل می شونداختلال های یادگیری

اختلال های مهارت حرکتی، اختلالهای ارتباطی، اختلال های رشد فراگیر (مانند اختلال اوتیستیک)

اختلال های کاستی توجه و اختلالهای رفتار ایذایی

اختلالهای تغذیه و خوردن در نوباوگی و اوایل کودکی

اختلال های تیک

اختلال های دفع

اختلال هایی که شامل نقایصی در شناخت هستند و در اثر مصرف مواد یا بیماری های جسمانی ایجاد می شونددلیریوم

زوال عقل (مثل آلزایمر)

اختلال یادزدودگی

اختلال هایی که با نشانه های روانی مشخص می شوند و آنها را پیامد فیزیولوژیکی بیماری جسمانی می دانندتغییر شخصیت ناشی از بیماری جسمانی

اختلال خُلقی ناشی از بیماری جسمانی

کژکاری جنسی ناشی از بیماری جسمانی

اختلال هایی که با مصرف یا سوء مصرف مواد ارتباط دارنداختلال های مصرف مواد (مانند وابستگی به مواد و سوء مصرف مواد)

اختلال هایی که مصرف مواد آنها را ایجاد می کنند (مانند مسمومیت ناشی از مصرف مواد و ترک مصرف مواد)

اختلال هایی که نشانه های روان پریشی را در بردارند (مانند تحریف در ادراک واقعیت، اختلال در تفکر، رفتار، عاطفه و انگیزش)اسکیزوفرنی

اختلال اسکیزوفرنیفرم

اختلال اسکیزوافکتیو

اختلال هذیانی

اختلال روان پریشی کوتاه مدت

اختلال هایی که آشفتگی در خلُق را دربردارنداختلال افسردگی اساسی

اختلال افسرده خویی

اختلال دوقطبی

اختلال ادواری خویی

اختلال هایی که تجربه اضطراب، نگرانی، یا دلشوره را دربردارند و به رفتارهایی منجر می شوند که از فرد مبتلا در برابر مضطرب شدن، محافظت می کنند.اختلال وحشتزدگی

آگورافوبی

فوبی خاص

فوبی اجتماعی

اختلال وسواس فکری- عملی

اختلال استرس پس از آسیب

اختلال اضطراب فراگیر

اختلال هایی که شکایت های مکرر از نشانه های جسمانی یا نگرانی های جسمانی را شامل می شوند که یافته های پزشکی آنها را تائید نمی کننداختلال جسمانی کردن

اختلال تبدیلی

اختلال درد

خودبیماری انگاری

اختلال بدشکلی بدن

اختلال هایی که در آنها، نشانه های جسمانی یا روانی عمداً به منظور ایفای نقش بیمار ایجاد می شوند.اختلال ساختگی

اختلال ساختگی بوسیله مجاورت

اختلال هایی که در آنها، انسجام طبیعی هشیاری، حافظه، هویت یا ادراک، مختل شده اند.یادزدودگی تجزیه ای

گریز تجزیه ای

اختلال هویت تجزیه ای

اختلال مسخ شخصیت

اختلال هایی که آشفتگی در ابراز یا تجربه میل جنسی بهنجار را در بر دارندکژکاری های جنسی (ماننداختلال انگیختگی جنسی، اختلال ارگاسمی، اختلال درد جنسی)

نابهنجاری های جنسی (نظیر یادگارپرستی، بچه بازی، تماشاگری جنسی)

اختلال هویت جنسی

اختلال هایی که با آشفتگی های شدید در رفتار خوردن مشخص می شوندبی اشتهایی عصبی

پرخوری عصبی

اختلال هایی که با آشفتگی مکرر در الگوهای عادی خواب مشخص می شوند.بدخوابی ها (مانند بیخوابی، خواب زدگی)

نابهنجاری های خواب (مانند اختلال کابوس، اختلال خوابگردی)

اختلال هایی که با ابراز مکرر رفتارهای تکانشی مشخص می شوند که باعث آسیب رساندن به خود و دیگران می شوند.اختلال انفجاری متناوب

دزدی بیمارگون

آتش افروزی بیمارگون

قماربازی بیمارگون

وسواس موکنی

اختلال هایی که ویژگی آنها ایجاد نشانه های هیجانی و رفتاری ظرف سه ماه بعد از شروع یک عامل استرس زای مشخص می باشد و اهمیت بالینی دارد.اختلال سازگاری همراه با اضطراب

اختلال سازگاری همراه با خُلق افسرده

اختلال سازگاری همراه با آشفتگی سلوک

اختلال ها یا مشکلاتی که فرد برای رفع آنها درخواست ارجاع برای کمک حرفه ای می کندمشکلات رابطه

مشکلات مربوط به سوء استفاده یا بی توجهی

عوامل روانی ای که بر بیماری جسمانی تاثیر می گذارد.

ناراحتی های دیگر (مانند داغدیدگی، مشکل شغلی یا تحصیلی، مشکل مذهبی، مشکل مرحله زندگی)

طبقه
اختلال هایی که معمولاً اولین بار در نوباوگی، کودکی، یا نوجوانی تشخیص داده می شوند.
اختلال های دلیریوم، زوال عقل، یادزدودگی و سایر اختلال های شناختی
اختلال های روانی ناشی از بیماری جسمی
اختلال های مرتبط با مواد
اسکیزوفرنی و سایر اختلال های روان پریشی
اختلال های خُلقی
اختلال های اضطرابی
اختلال های جسمانی شکل
اختلال های ساختگی
اختلال های تجزیه ای
اختلال های جنسی و هویت جنسی
اختلال های خوردن
اختلال های خواب
اختلال های کنترل تکانه
اختلال های سازگاری
اختلال های دیگری که ممکن است مورد توجه بالینی باشد

 

محور III:بیماری های جسمانی:

محور III مخصوص مشخص کردن بیماری های جسمانی درمانجو است. با اینکه متخصص بالینی روی این بیماری های جسمانی خیلی تمرکز نمی کند، اما برای گنجاندن آنها در محور III به عنوان بخشی از طرح کلی تشخیص، منطق محکمی وجود دارد. گاهی مشکلات جسمانی می توانند اساس مشکلات روانی باشند. برای مثال فردی بعد از تشخیص بیماری جسمانی جدی ممکن است افسرده شود. برعکس، اختلال هایی چون اضطراب مزمن می توانند ناراحتی های جسمانی، مانند زخم معده را تشدید کنند. در موارد دیگر، بین مشکلات جسمانی وروانی فرد، ارتباط مشخصی وجود ندارد. با این حال، متخصص بالینی وجود اختلال جسمانی را مهم می داند، زیرا این به معنی آن است که چیزی خارج از قلمرو روان شناختی، جنبه مهمی از زندگی درمانجو را تحت تاثیر قرار داده است.

زمانیکه متخصص بالینی مشغول تدارک برنامه ی درمان برای درمانجوست، باید تشخیص های محور III را در نظر داشته باشد. به عنوان مثال، مردی را در نظر بگیرید که به دیابت مبتلاست و برای ترس غیرمنطقی شدید از اتومبیل ها، جویای درمان است. با اینکه مشکلات جسمانی و روانی او ظاهراً ارتباط با هم ندارند، متخصص بالینی حتماً باید از دیابت آگاه باشد، زیرا این بیماری قطعاً تاثیر مهمی بر زندگی درمانجو دارد. از این گذشته، اگر متخصص بالینی بخواهد مصرف داروی ضد اضطراب را به او توصیه کند، بیماری جسمانی و سایر داروهای این مرد جوان باید در نظر گرفته شوند.

محور IV: مشکلات روانی- اجتماعی و محیطی

متخصص بالینی طبق محور IV، رویدادها با فشارهایی را مشخص می کند که می توانند بر تشخیص، درمان، یا پیامد اختلال روانی درمانجو تاثیر بگذارند. نمونه های عوامل استرس زای محور IV، در جدول ۳-۲ نشان داده شده است. همانگونه که می بینید، اختلال های محور IV، رویدادهای ناگوار زندگی، مانند از دست دادن کار، تصادف اتومبیل و قطع رابطه با معشوق را شامل می شوند. همه این اختلال ها، عوامل استرس زایی هستند که   می توانند اختلال روانی را ایجاد کرده، وخیم کنند، یا حتی از اختلال روانی ناشی شوند. مرد افسرده ای، تصادف شدیدی می کند، زیرا به قدری در هیجاناتش غرق شده است که روی رانندگی تمرکز ندارد. برعکس، فردی بعد از تصادف شدید اتومبیل، ممکن است افسرده شود. پس می بینید که یک رویداد زندگی می تواند نتیجه یا علت مشکل روانی باشد.

رویدادهای زندگی محور IV، عمدتاً ناگوار هستند. با این حال، رویدادهای خوشایند زندگی، مانند ترفیع شغلی نیز می توانند استرس زا باشند. کسی که ترفیع شغلی مهمی گرفته است، شاید به علت افزایش مسئولیت ها و ضروریات مرتبط با پُست جدید، با مشکلات روانی مواجه شود.

محور V: ارزیابی کلی عملکرد

محور V برای مشخص کردن قضاوت کلی متخصص بالینی درباره ی عملکرد روانی، اجتماعی و شغلی درمانجو بکار می رود. عملکرد فعلی درمانجو هنگام پذیرش یا ترخیص و یا بالاترین سطح عملکرد او در طول سال گذشته، ارزیابی می شوند. ارزیابی عملکرد درمانجو در طول سال گذشته اطلاعات مهمی را درباره ی پیش آگهی درمانجو یا احتمال بهبود یافتن وی، در اختیار متخصص بالینی قرار می دهد. اگر درمانجو در گذشته ی نزدیک، به نحو موثری عمل کرده باشد، متخصص بالینی دلیل بیشری برای امید بهبودی دارد. اگر درمانجو تاریخچه ی طولانی سازگاری ضعیف داشته باشد، پیش آگهی خیلی امیدوار کننده نیست.

جدول ۳-۲ محور IV در DSM-IV-TR

مواردمرگ والد، مشکلات سلامت والد، اخراج از خانه، ازدواج مجدد والدتنش هایی با همسر، جدایی، طلاق، یا دوری، سوء استفاده جنسی یا جسمانی توسط همسربی توجهی به فرزند، سوء استفاده ی جنسی یا جسمانی از فرزند، حمایت مفرط والدینمرگ یا ازدست دادن دوست، انزوای اجتماعی، تنها زندگی کردن، مشکل در فرهنگ پذیری، سازگاری با دوره های انتقالی زندگی (مثل بازنشستگی)مشکلات تحصیلی، ناسازگاری با معلمان یا همکلاسی ها، بی سوادی، محیط آموزشی نامناسببیکاری، خطر ازدست دادن شغل، شرایط شغلی دشوار، نارضایتی شغلی، تغییر شغل، ناسازگاری با همسایگان یا صاحبخانهبی خانمانی، مسکن نامناسب، محله ی ناامن، ناسازگاری با همسایگان یا صاحبخانهفقر شدید، امکانات مالی ناکافی، مشکلات جدی در اعتبار بانکیبیمه سلامتی ناکافی، خدمات مراقبت از سلامت ناکافیدستگیری، حبس، قربانی تبهکاری شدنقرارگرفتن در معرض وقایع ناگوار، ازدست دادن خدمات حمایتی اجتماعی مهم

طبقه بندی
مشکلات مربوط به گروه حامی اصلی: کودکی
مشکلات مربوط به گروه حامی اصلی: بزرگسال
مشکلات مربوط به گروه حامی اصل: والد- فرزند
مشکلات مربوط به محیط اجتماعی
مشکلات آموزشی
مشکلات شغلی
مشکلات مسکن
مشکلات اقتصادی
مشکلاتی مربوط به دسترسی به خدمات مراقبت از سلامتی
مشکالت مرتبط با تعامل با سیستم حقوقی/ جزایی
سایر مشکلات روانی – اجتماعی

مقیاس ارزیابی کلی عملکرد (GAF) که مبنای محور V است، ارزیابی سطح کلی سلامت روانی فرد را امکان پذیر می سازد. این مقیاس در جدول ۴-۲ نشان داده شده است.

جدول ۴-۲ محور V: مقیاس ارزیابی کلی عملکرد

سطح نشانه هامواردعملکرد عالی؛ نشانه ها وجود ندارند نشانه ها وجود ندارند یا نشانه های ناچیزی وجود دارند. بطور کلی عملکرد در تمام زمینه ها خوب است بیشتر از مشکلات روزمره نیست.نگرانی های گاه و بیگاه، مانند احساس اضطراب قبل از امتحانات یا احساس ناامیدی بعد از باخت ورزشینشانه های جزئی زودگذر که پاسخهای معقول به موقعیت های استرس زا هستند، بیشتر از اختلال جزئی در عملکرد اجتماعی، شغلی، یا تحصیلی نیست.مشکل تمرکز بعد از یک روز هیجان انگیز، مشکل خوابیدن بعد از دعوا با همسرنشانه های خفیف، یا مشکلاتی در عملکرد اجتماعی، شغلی، یا تحصیلیبی خوابی خفیف، افسردگی خفیفنشانه های متوسط یا مشکلات متوسط در عملکرد اجتماعی، شغلی یا تحصیلیحملات وحشتزدگی گاه و بیگاه، اختلاف با هم اتاقی هانشانه های جدی یا هرگونه اختلال جدی در عملکرد اجتماعی، شغلی، یا تحصیلیافکار خودکشی گرا، ناتوانی در حفظ کردن شغلمشکلات جدی در تفکر یا ارتباط با اختلال عمده در تعدادی از زمینه های عملکردگفتار غیرمنطقی، ناتوانی در کارکردن، بی توجهی به مسئولیت هارفتار تحت تاثیر نشانه های روان پریشی قرار دارد یا ارتباط یا قضاوت شدیداً تضعیف شده اند و یا تقریباً در کلیه زمینه ها ناتوانی وجود دارد.فرد هذیانی و توهمی است؛ آشفته است، در فکر خودکشی است، هر روز تمام وقت را در تخت به سر می برد.نشانه های خطرناک یا اختلال شدید در ارتباطتلاش های خودکشی بدون انتظار روشن مرگ، خاموش و بدون تکلمخطر مداوم برای خود یا دیگران یا ناتوانی مداوم در حفظ کردن بهداشتخشونت مکرر، اقدام جدی برای خودکشی همراه با انتظار روشن مرگاطلاعات ناکافی

ارزیابی
۱۰۰-۹۱
۹۰-۸۱
۸۰-۷۱
۷۰-۶۱
۶۰-۵۱
۵۰-۴۱
۴۰-۳۱
۳۰-۲۱
۲۰-۱۱
۱۰-۱
۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *