” عصاره هستیام، الهه بیتاب عشقم، اسوه صبر و استقامتم
مادر….
و چهره سیمین پدرم که سپید موی گشت تا سفید روی گردم.
سپاس صمیمانه نثار برادران مهربانم که در تمامی مراحل تحصیل همواره مشوق و پشتیبانم بوده و با رهنمودهای ارزنده خود مرا در رسیدن به هدفم یاری نمودند. “
چکیده:1
مقدمه:2
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1 مقدمه4
2-1 تاریخچه مطالعاتی5
3-1- بیان مسئله7
4-1- چارچوب نظری تحقیق8
5-1- سوالات و فرضیات تحقیق9
6-1-اهداف تحقیق10
7-1 حدود مطالعاتی10
1-7-1 قلمرو مکانی تحقیق10
2-7-1 قلمرو زمانی تحقیق10
8-1- واژه های کلیدی و اصطلاحات10
فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق
1-2 مقدمه13
2-2 بخش اول- مالیات و ضرایب مالیاتی14
1-2-2 تعریف واهمیت مالیات14
2-2-2 نظریه های مالیات15
1-2-2-2 اصول چهارگانه مالیات بندی آدام اسمیت16
3-2-2 ضرایب مالیاتی17
1-3-2-2 گذری بر کتابچه ضرایب مالیات برعملکرد17
4-2-2 قرائن مالیاتی18
5-2-2 نسبت مالیاتی19
6-2-2 پایه مالیاتی19
7-2-2 نرخ مالیاتی و انواع آن20
8-2-2 امتیازات مالیاتی20
9-2-2 اصول مالیاتها (شرایط برقراری مالیات)21
10-2-2 سال مالیاتی23
11-2-2 کارایی و عدالت مالیاتی23
1-11-2-2 کارایی24
2-11-2-2 عدالت مالیاتی24
12-2-2 مالیات بر شرکتها25
13-2-2 عوامل تشخیص مالیات25
14-2-2 موارد تشخیص علی الرأس درآمدهای مشمول مالیات26
15-2-2 اهداف سیاست های مالیاتی26
16-2-2 مشکلات و ریشه ها در نظام مالیاتی27
17-2-2 مطالعه متون تحقیقاتی28
3-2 بخش دوم: افشا و میزان افشا در گزارشگری مالی30
1-3-2 گزارشگری مالی30
2-3-2 اهداف گزارشگری مالی31
3-3-2 استانداردهای گزارشگری31
4-3-2 استفاده کنندگان گزارشگری مالی32
5-3-2 افشاء اطلاعات33
1-5-3-2 افشاءاجباری38
2-5-3-2 افشاءاختیاری39
6-3-2 شاخص های افشاءسازی42
4-2 بخش سوم : بررسی ارتباط بین ضرایب مالیاتی و میزان افشا در گزارشگری43
1-4-2 ارتباط بین ضرایب مالیاتی و میزان افشاء در گزارشگری43
5-2 بخش چهارم: پیشینه تحقیق45
1-5-2 تحقیقات انجام شده داخلی45
2-5-2 تحقیقات انجام شده خارجی46
فصل سوم: روش‌ اجرای تحقیق
50
1-3 مقدمه51
2-3 روش تحقیق52
3-3 فرضیات تحقیق53
4-3 مدل تحلیلی تحقیق54
5-3 طبقه بندی متغیرهای تحقیق54
6-3 متغیرهای تحقیق و روش محاسبه آنها55
7-3- جامعه آماری57
8-3- روش گردآوری اطلاعات57
9-3- روش نمونه گیری و تعیین اندازه نمونه58
10-3 روش تجزیه و تحلیل داده59
11-3 مدل آماری مورد استفاده در تحقیق59
1-11-3 مدل رگرسیون59
2-11-3- معادله رگرسیون چند متغیره59
1-2-11-3 روشهای ورود متغیرها در رگرسیون60
3-11-3 ضریب همبستگی و ضریب تشخیص61
1-3-11-3 روش همبستگی گشتاوری (پیرسون):63
4-11-3 بررسی فرض نرمال بودن متغیرها63
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
1-4 مقدمه‏65
2-4 شاخص های توصیفی متغیرها66
3-4 تجزیه و تحلیل فرضیه های تحقیق72
1-3-4 بررسی فرض نرمال بودن متغیرها72
2-3-4 بررسی همبستگی بین متغیرهای وابسته و مستقل76
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات
1-5 مقدمه114
2-5 نتایج حاصل از فرضیه ها114
1-2-5 نتیجه گیری پیرامون فرضیه اصلی اول114
2-2-5 نتیجه گیری پیرامون فرضیه فرعی اول114
3-2-5 نتیجه گیری پیرامون فرضیه فرعی دوم115
4-2-5 نتیجه گیری پیرامون فرضیه اصلی دوم115
5-2-5 نتیجه گیری پیرامون فرضیه فرعی سوم115
6-2-5 نتیجه گیری پیرامون فرضیه فرعی چهارم116
3-5 تجزیه وتحلیل116
4-5 پیشنهادها117
1-4-5 پیشنهادهای کاربردی ناشی از نتایج تحقیق117
2-4-5 پیشنهادهایی برای تحقیق های آتی117
5-5 محدودیت های تحقیق118
پیوست ها
پیوست الف) چک لیست موارد افشا120
پیوست ب) جداول آماری و خروجی نرم افزار123
منابع و ماخذ
منابع فارسی194
منابع لاتین196
منابع اینترنتی198
چکیده انگلیسی199
جدول (1-2) خلاصه تحقیقات صورت گرفته در زمینه تحقیق5

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول (1-4) شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع Statistics افشای اختیاری کلی66
جدول (2-4) شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع Statistics افشای اجباری کلی67
جدول (3-4) شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع Statistics افشای اختیاری شرکتهای خدماتی68
جدول (4-4) شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع Statistics افشای اجباری شرکتهای خدماتی69
جدول (5-4) شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع Statistics افشای اختیاری شرکتهای تولیدی70
جدول (6-4) شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت، شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع Statistics افشای اجباری شرکتهای تولیدی71
جدول (7-4) آزمون کلموگروف- اسمیرنوف73
جدول (8-4) آزمون کلموگروف- اسمیرنوف73
جدول (9-4) آزمون کلموگرف-اسمیرنوف74
جدول (10-4) آزمون کلموگروف- اسمیرنوف74
جدول (11-4) آزمون کلموگروف- اسمیرنوف75
جدول (12-4) آزمون کلموگرف اسمیرنوف75
جدول (13-4) : ضریب همبستگی پیرسون در افشای اختیاری کلی76
جدول (14-4) : ضریب همبستگی پیرسون در افشای اجباری شرکتهای خدماتی78
جدول (15-4) : ضریب همبستگی پیرسون در افشای اختیاری شرکتهای تولیدی79
جدول (16-4) : ضریب همبستگی پیرسون در افشای اجباری کلی81
جدول (17-4) : ضریب همبستگی پیرسون در افشای اجباری شرکتهای خدماتی82
جدول (18-4) : ضریب همبستگی پیرسون در افشای اجباری شرکتهای تولیدی84
جدول (19-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین ، ضریب تعیین تعدیل شده ، دوربین واتسون85
جدول (20-4) : تحلیل واریانس رگرسیون86
جدول (21-4) : ضرایب معادله رگرسیون86
جدول (22-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین ، ضریب تعیین تعدیل شده ، دوربین واتسون89
جدول (23-4) : تحلیل واریانس رگرسیون90
جدول (24-4) : ضرایب معادله رگرسیون90
جدول (25-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین ، ضریب تعیین تعدیل شده ، دوربین واتسون94
جدول (26-4) : تحلیل واریانس رگرسیون95
جدول (27-4) : ضرایب معادله رگرسیون95
جدول (28-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین ، ضریب تعیین تعدیل شده ، دوربین واتسون99
جدول (29-4) : تحلیل واریانس رگرسیون100
جدول (30-4) : ضرایب معادله رگرسیون100
جدول (31-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین ، ضریب تعیین تعدیل شده ، دوربین واتسون103
جدول (32-4) : تحلیل واریانس رگرسیون104
جدول (33-4) : ضرایب معادله رگرسیون104
جدول (34-4) : ضریب همبستگی، ضریب تعیین ، ضریب تعیین تعدیل شده ، دوربین واتسون108
جدول (35-4) : تحلیل واریانس رگرسیون109
جدول (36-4) : ضرایب معادله رگرسیون109

نمودار (1-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون فرضیه اصلی اول87
نمودار (2-4) نمودار p-p فرضیه اصلی اول88
نمودار (3-4) بیانگر چگونگی رابطه بین پاسخ ها و باقی مانده ها فرضیه اصلی اول89
نمودار (4-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون فرضیه فرعی اول92
نمودار (5-4) نمودار p-p فرضیه فرعی اول93
نمودار (6-4) بیانگر چگونگی رابطه بین پاسخ ها و باقی مانده ها فرضیه فرعی اول94
نمودار (7-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون فرضیه فرعی دوم97
نمودار (8-4) نمودار p-p فرضیه فرعی دوم98
نمودار (9-4) بیانگر چگونگی رابطه بین پاسخ ها و باقی مانده ها فرضیه فرعی دوم98
نمودار (10-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون فرضیه اصلی دوم101
نمودار (11-4) نمودار p-p فرضیه اصلی دوم102
نمودار (12-4) بیانگر چگونگی رابطه بین پاسخ ها و باقی مانده ها فرضیه اصلی دوم103
نمودار (13-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون فرضیه فرعی سوم106
نمودار (14-4) نمودار p-p فرضیه فرعی سوم107
نمودار (15-4) بیانگر چگونگی رابطه بین پاسخ ها و باقی مانده ها فرضیه فرعی سوم107
نمودار (16-4) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون فرضیه فرعی چهارم110
نمودار (17-4) نمودار p-p فرضیه فرعی چهارم111
نمودار (18-4) بیانگر چگونگی رابطه بین پاسخ ها و باقی مانده ها فرضیه فرعی چهارم112
چکیده:
نقش اصلی گزارشگری مالی، انتقال اثربخش اطلاعات به افراد برون سازمانی به روش معتبر و به موقع میباشد، که این امر در سایه افشاء با کیفیت اطلاعات مالی صورت میگیرد. یکی از استفاده کنندگان گزارشات مالی، دولت جهت تشخیص مالیات میباشد.این تحقیق به بررسی رابطه بین ضرایب مالیاتی و میزان افشاء گزارشات مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد.
در مرحله اول، به منظور تعیین میزان افشاء صورتهای مالی که در این تحقیق در راستای تعیین مقدار متغیر وابسته لازم است چک لیست میزان افشا تنظیم و برای هر شرکت یک نمره یا شاخص افشا تعریف میشود. در مرحله دوم، اطلاعات مربوط به متغیرهای کنترل نظیر نسبت کل بدهیها به کل داراییها و لگاریتم کل داراییها محاسبه و استخراج میگردد.در مرحله سوم، ضرایب مالیاتی هر شرکت با توجه به نوع محصولات یا خدمات آنها محاسبه و تعیین میگردد. سپس در این تحقیق از تحلیل رگرسیون چند متغیره بر اساس دادههای تابلویی جهت بررسی رابطه ضرایب مالیاتی با میزان افشاء در صورتهای مالی طی سالهای 1383 لغایت1387 استفاده شده است. نمونه تحقیق شامل 99 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازده زمانی5 ساله میباشد.
یافتهها نشان میدهد بین ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اجباری گزارشات مالی رابطه معنا داری معکوسی وجود دارد.یعنی هرچه ضرایب مالیاتی بیشتر باشد میزان افشاء اجباری کمتر میباشد.
واژههای کلیدی: افشاءاختیاری، افشاءاجباری، ضرایب مالیاتی، گزارشگری مالی
مقدمه:
افشای اطلاعات حسابداری از دیرباز به عنوان یکی از مهمترین مسائل مورد توجه محققین بوده و محصول نهایی یک سیستم حسابداری به شمار میرود. در واقع هدف نهایی سیستم حسابداری فراهم نمودن اطلاعات برای اشخاص ذینفع در قالب گزارشات درون سازمان و برون سازمانی میباشد. واژه افشا به مجموعی متنوع از اطلاعات الزامی و اختیاری، شامل صورتهای مالی و یادداشت های همراه ارائه میگردد.
همچنین اطلاعات افشا شده برای دولتها جهت تشخیص مالیات مورد استفاده قرار میگیرد. در تشخیص مالیات زمانی که اسناد و مدارک کافی برای تعیین مالیات وجود نداشته باشد، از ضرایب مالیاتی جهت تشخیص مالیات استفاده میشود.

سند چشم انداز بیست ساله دولت جمهوری اسلامی ایران دربخش اقتصادی در بند42، بر حرکت برای تبدیل درآمد نفت و گاز به دارایی مولد به منظور پایدارسازی فرآیند توسعه و تخصیص و بهره بردای بهینه از منابع تاکید خاص کرده است که این امر توجه برنامه ریزان را به سایر منابع درآمد غیر نفتی دولت که در راس آن مالیات ، به عنوان منیع درآمدی قابل اطمینان قراردارد، نمایان میکند.
در ماده 2 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر لزوم توسعه افزایش سهم درآمدهای نفتی (مالیاتها و سایر درآمدها) از کل منبع بودجه تاکید شده به گونهای که تا پایان برنامه چهارم اعتبارات هزینهای دولت به طور کامل از طریق درآمدهای مالیاتی و سایر درَآمدهای غیر نفتی تامین شود.
در این راستا دولت می تواند با برنامه ریزی و سیاست گذاری سازمان امور مالیاتی کشور درتعیین ضرایب مالیاتی باعث ایجاد مکانیزمی شود که نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات واقعی و مالیات عادلانه مودی از طریق تحقیق و رسیدگی اتخاذ تصمیم شود، همچنین مودی را بیشتر به ارائه دفاتر واسناد و مدارک جهت رسیدگی متمایل سازد.
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
مالیات یکی از مهمترین منابع دولت بشمار میرود که از اعصار گذشته تا به حال با توجه به تحول وظایف دولتها اهمیت روز افزونی داشته است. تا زمانی که وظایف دولت محدود به تامین امنیت و حفاظت از محدوده جغرافیایی بود، به تبع هزینههای آن در سطح پایین قرار داشته اما با گذشت زمان و تحولات بوجود آمده در زمینه های مختلف اقتصادی، نقش دولت پررنگتر و وظایف آن بیشتر شد، مالیات به عنوان منبع مهمی از درآمد دولت برای پوشش هزینهها و ابزار مالی جهت اعمال تصدی و هدایت مطرح گردید. دولتها با ایجاد قوانین مالیاتی جهت اخذ مالیات و جمعآوری و هدایت آن در جهت سرمایهگذاری زیربنایی در واقع نقش مهمی در توسعه اقتصادی ایفا میکند که مکمل فعالیتهای بخش خصوصی در سرمایهگذاری میباشد. مالیات در یک نگاه ابزاری در خدمت درآمد دولت است. اما در نگاهی دقیقتر، سیاستهای مالیات را نشان میدهد که ابزار موثر و کارآمد در توسعه مسیر اقتصادی و ایجاد سمت و سوی پویا و مولد برای اقتصاد کشور است. سیاستهای مالیات بر رفتار عاملان اقتصاد، بخصوص شرکتها تاثیر دارند. تصمیمات مربوط به فعالیتهای عملیاتی شرکت ممکن است در نتیجه تغییر قوانین و مقررات مالیات تاثیر گذارد. در نتیجه، شناخت این تعاملات میتواند از نظر مدیریت سودمند باشد. مدیران با شناخت این تعاملات میتوانند در مسائل مربوط به افشای اطلاعات مالی ، تقسیم سود، سرمایهگذاریها و پرداخت بدهیهای شرکت، تصمیمات بهینه ای را اتخاذ نمایند: با توجه به توضیحات بالا تغییر در ضرایب مالیاتی که توسط قانونگذاران مالیاتی در سطح کلان انجام میشود باعث تغییر در سیاستهای شرکتها و سیاستهای سرمایهگذاران میشود شرکتها با در نظر گرفتن نیازهای سهامداران و سرمایهگذاران و برنامههای بلند مدت شرکت برای انجام سرمایه گذاری و یا سیاستهای دیگری، تصمیمات لازم را برای میزان افشای اطلاعات مالی در جهت اجرای سایر سیاستها اتخاذ مینمایند.
لذا این تحقیق درصدد آن است بین ضرایب مالیاتی با متغیرهائی از قبیل افشاءاختیاری یا افشاءاجباری در شرکتهای تولیدی و خدماتی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سالهای 83 تا 87 مورد بررسی و مطالعه قراردهد. پیداست که نتایج تحقیق بتواند راهنمای عملی برای مقامات قانونی ، دولت ، مدیران شرکتها و سایر استفاده کنندگان قرار بگیرد و همچنین راهگشایی برای تحقیقات آتی قرار بگیرد.
2-1 تاریخچه مطالعاتی
جدول 1-2 خلاصه تحقیقات صورت گرفته در زمینه تحقیق
امین احمد پور (1387)مقالهای تحت عنوان ” علل علی الراس شدن درآمد مشمول مالیات شرکتهای پیمانکاری”
در موارد تشخیص علیالراس به دلیل پایین بودن ضرایب مالیاتی معمولاً مالیات متعلقه را از مالیات مکسورهی صورت وضعیتها کمتر شده و موجب بستانکاری شرکتهای پیمانکاری میشود. تمایل دارند درآمد مشمول مالیات آنها به صورت علیالراس تعیین گردد.علی مقیمینیا (1387)مقالهای تحت عنوان “طراحی راهکاری مناسب جهت تعیین و محاسبه ضرایب مالیاتی بر مشاغل”
در حال حاضر نرخ های مالیاتی ، بر درآمد شاغلان اخذ میشود که با توجه به عدم اطلاع از هزینههای سهم سرمایهها یا هزینههای فیزیکی و انسانی چندان قابل توجیه نمیباشد.مریم علیجان زاده (1378)در پایاننامه خود تحت عنوان “نرخ بهینه مالیات در ایران”
و نتیجه حاصل از بررسی ایشان این است که در ایران مالیات بر درآمد و مشاغل از منحنی لافر تبعیت میکند ولی در مورد مالیات بر شرکتها تبعیت میکند.
امیر حجتی پور (1385)پایان نامه ای تحت عنوان “بررسی عوامل موثر بر فرار مالیاتی واحدهای مشاغل شرق تهران” نقش عوامل ایجاد بانک اطلاعاتی مودیان مالیاتی، افزایش سطح آگاهی مودیان در خصوص چگونه هزینه شدن مالیات در کشور، افزایش ضمانت اجرایی قوانین و یکسان سازی تشخیص مالیات مودیان که در یک سطح درآمدی هستند، جهت جلوگیری از فرار مالیاتی بررسی شدهاند.رونالد گامینگس و دیگران 1(2005)مقالهای تحت عنوان “اثرات روحیهی مالیاتی نسبت به تمکین مالیاتی”
کوششهای اجباری سازمان مالیاتی میتواند تمکین مالیاتی را افزایش دهد.هنریک (2009)2مقالهای تحت عنوان ” مسئله فرار مالیاتی و اهمیت اعتماد”
برای سیاستمداران مهم است که تا مورد اعتماد دیگران باشند به منظور اینکه قادر باشند تا مالیاتها را برای حفظ وضعیت رفاهی جمعآوری کنند.مارتی (2003)3مقالهای تحت عنوان ” فرار مالیاتی و فیزیولوژی از کنترلهای اجتماعی ” طبق این نظریه مالیات دهندگان با قوانین مالیاتی که اصولاً بتوانند رضایت کاملی از آنها داشته باشند موافقتر هستند.چن (2003)4مقالهای تحت عنوان ” فرارازمالیات در الگوی رشد درون رو”
در مورد تاثیرات سه سیاست دولت درباره نرخ مالیات، فرار از مالیات و رشد اقتصادی تحقیقاتی کرد و پی برد که افزایش هزینهها و جریمههای فرار از مالیات باعث کاهش فرار مالیاتی میشود.جوردی (2004)5مقالهای تحت عنوان ” تورم، فرار از مالیات و میزان مصرف”
خانواده در معرض حسابرسیهای با آژانس اعمال مالیات است. موازنه ثابتی از عدم کاهش توزیع میزان مصرف ارائه میدهید.این عمل باعث فرار مالیاتی می شود، بنابراین باعث کاهش درآمد دولت میشود و این عمل تورم را افزایش می دهد.چااو و ونگ برن (1987)تحقیقی با عنوان ” افشای مالی اختیاری توسط شرکت های سهامی مکزیکی”
نتایج حاصل از تحقیق آنها نشان داد که افشاء اختیاری با اندازه شرکتهای نمونه دارای همبستگی بوده و لیکن با اهرم مالی ودارایی های ثابت هیچ همبستگی قابل ملاحظهای نداشته است.میک آدامز و محمود حسین6 تحقیقی با عنوان ” صلاحدید مدیریتی و افشای اختیاری اطلاعات، شواهد تجربی از صنعت بیمه عمر نیوزلند”،
نتایج کار نشان داد که افشای اختیاری اطلاعات با شرکت سهامی، اندازه بزرگ، تنوع محصول و مقدار فروش و داد و ستد از طریق آژانسهای فروش مستقل، رابطه مستقیم داردچنگ و کرتنی (2006)در تحقیقی با عنوان ” هیات مدیره رژیم قانونگذاری و افشاء اختیاری ”
دریافتند حضور یک مکانیزم دولتی، محیط قانونی، قدرت ارتباط بین تناسب مدیران مستقل در هیات مدیره، افشاء اختیاری را بالا میبرد. این ارتباط تحت رژیم قانونگذاری مبتنی بر افشا سازی نسبت به رژیم قانونگذاری مبتنی بر لیاقت،2 الی 3 برابر قویتر است.
3-1- بیان مسئله
به منظور کاهش وابستگی کشور به درآمدهای نفتی ناگزیر از افزایش وصول مالیات هستیم. وصول بهینه و واقعی مالیات نه تنها درآمد مالیاتی دولت را افزایش میدهد بلکه عدالت مالیاتی را نیز باعث میشود. عدالت مالیاتی اقتضا میکند که افراد با درآمد بالاتر، مالیات بیشتری پرداخت نماید. در تشخیص مالیات به صورت علی الرأس این عدالت به نوعی بوسیله ضرایب مالیاتی اعمال میشود. دقیق بودن ضرایب مالیاتی و مطابقت آن با سود واقعی مودیان، عدالت مالیاتی را به همراه خواهد داشت و همچنین باعث کاهش هزینههای وصول میگردد.
ضرایب مالیات بر درآمد جزئی از عوامل مهم تعیین کننده برای افشاءگزارشات مالی به حساب میآیند. رابطه بین ضرایب مالیاتی و افشاءگزارشات مالی ممکن است باعث شود که شرکتهایی که مالیات را از طریق اجتناب مالیاتی کاهش می دهند و یا به دنبال فرار مالیاتی هستند تصمیمات متخاصمی را در گزارشات مالی خود اتخاذ کنند و به صورت گزینشی گزارش نمایند که منجر به کاهش مالیات نسبت به حالت واقعی خواهد شد. از منظر مدیران شرکتها، کاهش مالیات می تواند عامل انگیزه بخش پر قدرتی برای مدیریت باشد تا اهداف مالی شرکت را به شیوه مقرون به صرفه ای محقق سازد. (تایلور،2010، 10) 7.
در حقیقت در نظام مالیاتی ایران مالیات براشخاص حقوقی که به صورت پایه مالیات بر شرکتها معرفی می شود، تصویری از مالیات بر درآمد ناخالص، نشان می دهد .در طول دهه های گذشته برقراری مالیات بر شرکتها در نظام مالیاتی ایران همواره با مشکلاتی روبرو بوده است . این مشکلات عمدتاً در تعیین ضرایب مالیاتی و جمع آوری مالیات بر شرکتها مطرح بوده است. به دلیل برخورداری از تنوع زیاد و مشکلات تعیین درآمد، هزینه و سود شرکتها عملا? وضعیتی به وجود میآید که در تعیین ضرایب مالیاتی دقت و تمرکز کافی صورت نگیرد و در نتیجه رسیدن به درآمدهای مالیاتی مطلوب در هاله ای از ابهام قرار گیرد(مقیمی نیا، 1387، 10).
این تحقیق به دنبال بررسی این مسائل است:
1- آیا ضرایب مالیاتی در میزان افشاء اجباری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای تولیدی تاثیر دارد یا نه؟
2- آیا ضرایب مالیاتی در میزان افشاء اجباری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای خدماتی تاثیر دارد یا نه؟
3-آیا ضرایب مالیاتی در میزان افشاء اختیاری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای تولیدی ر تاثیر دارد یا نه؟
4-آیاضرایب مالیاتی در میزان افشاء اختیاری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای خدماتی تاثیر دارد یا نه؟
4-1- چارچوب نظری تحقیق
اولین مرحله در توسعه و گسترش دانش، مفاهیم نظری و تجربی است و ابهام در گسترش دانش از به کاربردن این مفاهیم به صورت غلط است که ممکن است مفاهیم با گزارههای یکسان برای افراد مختلف معانی متفاوتی داشته باشد. لذا افراد برای ایجاد یا انتقال میبایست از مفاهیم دقیق و روشن استفاده و برداشت یکسان از مفاهیم نیاز به تعریف دارد.
به عقیده کوس8 مالیات عبارت است از وجوهی که هیات حاکم به موجب تعاون ملی به منظور تامین هزینههای دوائر دولت و پرداخت بدهیهای عمومی از پرداختکننده مالیات مطالبه نماید.
سیستم مالیاتی : مجموع قوانین و مقررات سازمانی و فرهنگ مالیاتی میباشد که همانند هر سیستمی دیگر شامل داده – پردازش – ستادهها میباشد.
داده در سیستم مالیاتی شامل قوانین و منابع مختلف مالیاتی و غیر مالیاتی، پردازش سیستم برنامه ریزی مدیریت سازماندهی و اصول مالیاتی میباشد. ستاده ،هدف از پردازش دادههای مالیاتی کسب ستاده میباشد که عبارتست از نیل و بسط و گسترش عدالت اجتماعی در سایه استقلال اقتصادی تامین درآمد و توزیع مالیاتی است.
بنابراین دولت بر اساس قوانین مقررات مصوب آن را اخذ مینماید در این صورت آگاهی از میزان تاثیر مالیات بر افشاءگزارشات مالی به دولت کمک خواهد کرد که در موقعی که اصلاحاتی در قوانین مالیاتی کشور در ارتباط با درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی صورت میپذیرد تصمیمات لازم را اتخاذ کنند چرا که اثرات متفاوتی بر افشاءگزارشات مالی خواهد داشت.
الگوی تحقیق حاضر برگرفته از مقاله ای است که توسط تایلور و همکاران در سال 2010 در کشور استرالیا با عنوان ” تاثیر ساختارهای بین المللی بر طرح های افشاء مالی شرکتها ” ارائه شده است، این تحقیق در 111 شرکت وابسته به منابع طبیعی حاضر در بورس اوراق بهادار استرالیا طی 4 سال انجام گرفته است و داده ها از این شرکتها جمع آوری گردیده است.
قلمرو موضوعی : ” تاثیر ضرایب مالیاتی بر افشاءگزارشات مالی شرکتها”
قلمرو مکانی: شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
قلمرو زمانی : دوره زمانی متصور در این پژوهش شرکتهای مذکور در فاصله زمانی بین سالهای 1383 الی 1387 میباشد.
5-1- سوالات و فرضیات تحقیق
این تحقیق به دنبال بررسی این مسئله است که آیا ارتباط معناداری بین ضرایب مالیاتی با افشاء گزارشات مالی شرکتها وجود دارد؟
برای پاسخ به این سوال فرضیه های تحقیق به این ترتیب تدوین می گردد:
فرضیه اصلی اول
میان ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اختیاری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنا داری وجود دارد.
فرضیه فرعی اول
میان ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اختیاری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای خدماتی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنا داری وجود دارد .
فرضیه فرعی دوم
میان ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اختیاری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنا داری وجود دارد.
فرضیه اصلی دوم
میان ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اجباری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنا داری وجود دارد.
فرضیه فرعی سوم
میان ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اجباری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای خدماتی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنا داری وجود دارد.
فرضیه فرعی چهارم
میان ضرایب مالیاتی و میزان افشاء اجباری اطلاعات مالی از سوی شرکتهای تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معنا داری وجود دارد.
6-1-اهداف تحقیق
هدف علمی
استفاده مقامات مسئول مالیاتی در مورد تعین ضرایب مالیاتی با توجه به نتایج تحقیقات به منظور رشد اقتصادی کشور
اهداف کاربردی
1- دولت عموما? می تواند با تغییر در ضرایب مالیاتی باعث ایجاد مکانیزمی شود که نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات واقعی و مالیات عادلانه مودی از طریق تحقیق و رسیدگی اتخاذ تصمیم شود، همچنین مودی را بیشتر به ارائه دفاتر واسناد و مدارک جهت رسیدگی متمایل سازد.
2-استفاده از نتایج آن در برنامه ریزی و سیاست گذاری سازمان امور مالیاتی کشور در جهت بهبود روشهای شناسایی و وصول درآمدهای مالیاتی مورد استفاده قرار گیرد.
3- تعیین ارتباط بین ضرایب مالیاتی و میزان افشاءگزارشگری مالی شرکتها
7-1 حدود مطالعاتی
1-7-1 قلمرو مکانی تحقیق
این تحقیق شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد
2-7-1 قلمرو زمانی تحقیق
تحقیق در دوره زمانی انجام تحقیق از سال 1383 تا 1387 صورت گرفته است.
8-1- واژههای کلیدی و اصطلاحات
ضرایب مالیاتی: ارقام مشخصه ای که حاصلضرب آنها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی الرأس درآمد مشمول مالیات تلقی می گردد (ماده 153 ق.م.م).
قرائن مالیاتی: عواملی که در هر رشته از مشاغل با توجه به موقعیت شغل برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به طور علی الرأس به کار می رود (ماده 152 ق.م م).
افشا9: نمایش واضح یک واقعیت یا یک وضعیت در ترازنامه و یا صورتهای مالی و یادداشتهای همراه آنها و یا در گزارشات حسابرسی (کوهلر و اریک لوئیس،1975،ص176)10.
افشاءاطلاعات: عبارت است از تجزیه و تحلیل مدیریت، یادداشتهای پیوست و صورتهای مکمل و مفهوم عمومیتر افشا توزیع و ارائه اطلاعات است. حسابداران تمایل دارند از مفهوم محدودتری استفاده کنند و افشای ارائه اطلاعات مالی در مورد یک شرکت، گزارشگری مالی سالانه این شرکت ها می دانند. دو مفهومی که از افشاء برداشت می شود عبارتست از افشای اجباری و افشای اختیاری . اصلاح افشای اجباری بیشتر از اختیاری مورد استفاده قرار می گیرد، که به حداقل مقدار افشا، اشاره دارد و با هدف گمراه کننده نبودن صورتهای مالی مطابقت میکند. افشای اختیاری شامل ارائه کلیه اطلاعات مربوط اشاره دارد.
افشاءاجباری: به حداقل مقدار افشا، اشاره دارد و با هدف گمراه کننده نبودن صورتهای مالی مطابقت میکند.
افشاء اختیاری: افشاء اطلاعاتی به صورت داوطلبانه علاوه بر افشای اجباری اطلاعات (پارچینی، 1388،80).
صورتهای مالی11: گزارشهایی که وضعیت مالی و نتایج حاصل از عملیات یک واحد تجاری را در خلال یک دوره زمانی مشخص ارائه می نماید. “صورتهای مالی اساسی” شامل ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت سود و زیان جامع و صورت جریانهای نقدی می باشد.
صورتهای مالی پیوست: جداول یا صورتهایی که مکمل صورت سود و زیان، ترازنامه و صورت جریانهای نقدی بوده و اطلاعات مفصلتر و کاملتری را ارائه می نماید.
شرکتهای تولیدی: شرکتهایی که در زمینه تولید کالا فعالیت دارند.
شرکتهای خدماتی:شرکتهایی که در زمینه ارائه خدمات فعالیت دارند
فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق
1-2 مقدمه
الزامات مهم مرتبط با مالیات بر درآمد میتواند برای استراتژی مالی شرکت، سیاستها و رویههای آن برشمرد، که تاثیر آنها در گزارشگری عمومی حائز اهمیت میباشد. ملاحظات برنامه ریزی مالیاتی عوامل محرک مهمی برای گزینههای حسابداری مالی به حساب میآیند و استراتژیهای کاهش مالیات غالباً باعث کاهش درآمد گزارش شده میگردند. یکی از الزامات مالیاتی و گزارشگری در تحقیقات آنست که ملاحظات مالیاتی عوامل تعیین کننده مهمی برای تصمیمگیری مدیریتی درباره گزارشگری مالی به حساب میآیند. اهمیت ملاحظات مالیاتی در اثرگذاری بر مشوقهای افشای مالی در شواهد تجربی انعکاس مییابد.
ضرایب مالیاتی به عنوان یکی از ابزار مهم در تعیین مالیات تاثیر خود را بر افشای گزارشات مالی شرکتها میگذارد. عملاً اگر وضعیتی به وجود آید که در تعیین ضرایب مالیاتی دقت و تمرکز کافی صورت نگیرد ، در نتیجه،رسیدن به درآمدهای مالیاتی مطلوب هالهای از ابهام قرار میگیرد.
عوامل متعدد زیادی وجود دارد که مدیران هنگام افشای گزارشگریهای مالی باید مد نظر قرار دهند. در این تحقیق سعی شده عامل مالیات (یکی از عوامل موثر بر افشا) را برگزیده و تاثیر ضرایب مالیاتی را در سالهای اخیر بر افشاءگزارشگری های مالی مورد بررسی قرار دهد.
در این فصل سعی میشود مبانی نظری تحقیق در بخشهای زیر مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد:
بخش اول- مالیات و ضرایب مالیاتی
بخش دوم- افشاء و میزان افشاء در گزارشگری مالی
بخش سوم- بررسی تاثیر ضرایب مالیاتی بر میزان افشاء در گزارشگری مالی
بخش چهارم- تحقیقات انجام شده داخلی و خارجی
2-2 بخش اول- مالیات و ضرایب مالیاتی
1-2-2 تعریف واهمیت مالیات
مالیات مبلغی که دولت از اشخاص، شرکتها و موسسات بر طبق قانون برای تقویت عمومی حکومت و تامین مخارج عامه میگیرد و افزون بر خصلت اجباری بودن یک خصوصیت بارز دیگر مالیات این است که رابطه صحیح دو طرفه یا متناسبی میان میزان مالیات و ارزش خدمات عمومی وجود دارد، که مالیات عبارت است از :”پرداختهای اجباری برای فعالیتهای مشخص اقتصادی که معمولترین و مهمترین روش تامین مخارج دولت می باشد. به علاوه مالیاتها توانایی افراد را در حق استفاده از منابع اقتصادی که برای مصارف خصوصی در اختیار دارند، کاهش میدهد.” (صفای نیکو، حمید، 1375ص152). مالیات یکی از مهمترین ابزار اعمال سیاست مالی دولتها میباشد.
بنابراین از آنجایی که مفهوم مالیات در موضوع مورد پژوهش اهمیت ویژهای را دارا میباشد لذا تعریف این واژه از دیدگاه صاحبنظران ارائه میگردد:
– به گفته کاستون12 اقتصاددان کلاسیک، مالیات عبارتست از یک نوع پرداخت و تادیه مالی که در نتیجه الزام قانونی از نظر تامین مخارج دولت بلاعوض به وسیله مردم انجام میشود.
– به گفته فتسکیو13 درآمد دولت جزئی از داراییهای هر یک از اعضای یک جامعه میباشد که به منظور حفظ باقی دارایی خود به سیستم حاکم میپردازد.
– دانشمند فرانسوی به نا آبلیو14، مالیات را بهای انجام خدماتی که از طرف دولت شده یا میشود دانسته است.
به عقیده کوس15 ، مالیات عبارتست از وجوهی که هیات حاکم به موجب اصل تعاون ملی و به منظور تامین هزینههای دوائر دولتی و پرداخت بدهیهای عمومی از پرداخت کننده مالیات مطالبه مینماید.
– از دیدگاه پروفسور ماسگریو16، مالیات قسمتی از درآمد یا دارایی افراد است که به منظور پرداخت مخارج عمومی یا اجرای سیاستهای مالی در راستای حفظ منافع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور به موجب قوانین و بوسیله اهرمهای اداری و اجرایی دولت وصول میشود.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی یک تعریف عملی از مالیات بدست آوردهاند و آن را پرداخت الزامی و بلاعوض میداند. مالیات ممکن است به شخص، موسسه دارایی و غیره تعلق گیرد.
درپایان تعریف دیگری از مالیات با توجه به اوضاع و احوال اقتصادی جوامع در حال حاضر که کم و بیش مورد تایید قریب به اتفاق دستاندر کاران امور مالی میباشد به شرح زیر از نظر میگذرد:
به موجب اصل تعاون ملی و برابر قوانین و مقررات مصوب هر یک از افراد یک کشور موظف است به منظور تامین مخارج عمومی مملکت و حفظ منابع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بر حسب توانایی استطاعت مالی خود سهمی از درآمد و یا دارایی خویش را به خزانه دولت بپردازد.
2-2-2 نظریههای مالیات
هر چند که این نظریات به طور مدون پس از پیدایش علم اقتصادی نوین و برای اولین بار با انتشار کتاب ثروت ملل، از سوی آدام اسمیت رسما? وارد دنیای علمی اقتصاد گردید ولی چنانچه در پیشینه تاریخی نیز آورده شد انواع مالیاتها از زمانهای بسیار دور نیز به عنوان مهمترین منبع تامین مخارج دولتها از کشاورزان و بازرگانان و پیشهوران با هدف کسب درآمد و بعضا به منظور حفظ امنیت کشور کسب گردیده است و منحصر به دوره زمانی محدودی نیست.
بنابراین نظریات مالیاتی نیز با توجه به تحولات و اوضاع اقتصادی کشورها دستخوش تغییر گشته است که این سیر نظریات مالیاتی بنابر انگیزه وصول آن در چهار بخش قابل ارائه است (فرهنگ، 1351، 1276-1265).
الف)نظریه مالیات بر اساس قدرت پرداخت: به این معناست که هر کس داراتر است بیشتر مالیات میپردازد.
ب) نظریه مالیات در برابر خدمت : این دیدگاه پرداخت مالیات را متناسب با منابع حاصله از خدمات دولت مقرر می دارد.
ج)نظریه مالیاتی انتشار: این نظریه قدرت مالیات بندی را بر توزیع مجدد درآمد طبقات بالا به طبقات پایین میداند.
د)نظریه مالیاتی مبتنی بر فداکاری: آنچه در تمامی نظریات میبایست مورد توجه قرار گیرد، رعایت اصول مالیاتبندی است که به دلیل اهمیت آن به شرح مختصر آنها به عنوان اصول چهارگانه مالیاتبندی آدام اسمیت معروف است میپردازیم.
1-2-2-2 اصول چهارگانه مالیاتبندی آدام اسمیت
1.عدالت: به این معناست که مالیات باید عادلانه باشد به دیگر سخن متناسب با توانایی پرداخت مالیات دهندگان معین گردد. دو جنبه برای عدالت مالیاتی وجود دارد، عدالت عمودی که در این وضع رفتار مختلف افراد در موقعیتهای گوناگون نسبی است و عدالت افقی که در آن رفتار برابر با اشخاص در اوضاع برابر است حتی اگر درآمد خود را از راههای مختلف بدست آورده باشند.
2.سهولت: مالیات باید در مناسبترین موقع و برحسب مساعدترین شرایط از مودیان وصول گردد و برای آنان کمترین ناراحتی پدید نیاورد.
3.اطمینان: مالیات باید کاملاً مشخص و مسلم باشد. مقدار مالیات و زمان و طرز پرداخت آن برای مالیات دهندگان کاملا? معلوم شود و این کار به نظر رای ماموران وصول واگذار نگردد.
4.صرفه جویی: باید حتی المقدور مخارج وصول مالیات به کمترین میزان کاهش داده شود و به هر حال مخارج وصول فقط جزئی از مبلغ اصل مالیات را تشکیل دهد.
در گذشته علمای علم مالیه عمومی برای مالیات بر درآمد با نرخهای بالا ارزش ویژه ای قائل بودند چون این نوع مالیات از خصوصیات عادلانه بودن و تاثیر آن بر توزیع درآمد و ثروت برخوردار بوده است. عادلانه بودن آن مبتنی بر این نگرش بود که صاحبان درآمد های بالا نسبت به کسانی که درآمد اندکی دارند، می توانند سهم بیشتری از درآمد خود را به عنوان مالیات به دولت بپردازند تا جایی که فشار (بار) مالیاتی به طور مساوی میان همه افراد جامعه توزیع شود.
مالیات بر درآمد در سیاستهای اقتصادی دولت، جایگاه ویژه ای داشته و نقش حساسی را ایفا میکند بنابراین اهداف وصول مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم میتواند به شرح زیر باشد:
الف: تهیه درآمد مورد نیاز مقامات عمومی برای تامین هزینههای دفاع، خدمات اجتماعی، پرداخت بهره قرضه ملی و خدمات شهری و غیره.
ب: تاثیر بر سیاستهای اقتصادی برای رسیدن به اهداف:
1.افزایش رفاه اقتصادی جامعه،از طریق کاهش نابرابری درآمد
2. کاهش یا افزایش قدرت خرید بوسیله افزایش یا کاهش مالیاتهای بر خرید کالا
3. جلوگیری از ورود کالاهای خارجی به منظور کمک بهبودتر از پرداختها
4. تاثیر بر اندازه رشد اقتصاد
3-2-2 ضرایب مالیاتی
ضرایب مالیاتی عبارت است از ارقام مشخصهای که حاصل ضرب آنها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی الرأس، درآمد مشمول مالیات تلقی میگردد. در صورتی که به چند قرینه اعمال ضرایب شود، معدلی که از نتایج اعمال ضرایب به دست میآید، درآمد مشمول مالیات خواهد بود(فرهنگ، 1351، 46).
1-3-2-2 گذری بر کتابچه ضرایب مالیات برعملکرد
ماده 153: ضرایب مالیاتی عبارت است از ارقام مشخصه ای که حاصل ضرب آنها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی الراس درآمدمشمول مالیات تلقی می گردد.


پاسخ دهید