چکیده:1
مقدمه:2
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1)مقدمه4
2-1) تاریخچه مطالعاتی4
3-1) بیان مسئله6
4-1) چارچوب نظری7
5-1) فرضیات تحقیق8
6-1) اهداف تحقیق8
7-1) اهمیت و ضرورت تحقیق8
8-1) تعریف عملیاتی9
فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق
1-2 مقدمه15
2-2( سرمایه های فکری15
1-2-2) تعاریف مربوط به سرمایه های فکری20
2-2-2) بررسی موشکافانه علل وجود تفاوت ها در زمینه ارائه تعریفی واحد از سرمایه های فکری22
3-2-2) دلایل افزایش توجه به سرمایه فکری22
1-3-2-2) پدیده اقتصاد کلان22
2-3-2-2) خصوصیات موجود در منابع نامشهود23
3-2) تاریخچه سرمایه فکری25
1-3-2) بررسی اثر سرمایه فکری بر عملکرد سازمانی و کسب مزیت رقابتی:27
1-1-3-2) سرمایه های فکری و عملکرد سازمانی27
2-1-3-2) نقش ماموریت در بالابردن عملکرد29
3-1-3-2) مزیت رقابتی30
4-1-3-2) مزیت مشهود در مقابل نامشهود31
5-1-3-2) مدیریت دانش، ابزاری برای تبدیل سرمایه های فکری به مزیت رقابتی31
6-1-3-2) ارتباط سرمایه ی فکری ، سرمایه ی اجتماعی و مزیت رقابتی32
4-2) اندازه گیری سرمایه فکری34
1-4-2) مدل های توصیفی سنجش سرمایه ی فکری35
1-1-4-2) مدل های مبتنی بر سرمایه ی بازار38
2-1-4-2) مدل های مستقیم سرمایه ی فکری39
3-1-4-2) مدل بازده دارایی ها40
4-1-4-2) مدل های کارت امتیازی50
5-1-4-2) مدل های تجسمی51
2-4-2) مدل های تجویزی سنجش سرمایه ی فکری52
3-4-2) مدل های سنجش دارایی های/ سرمایه های دانشی53
4-4-2) ابزارهای سرمایه ی فکری54
5-2) افشاء سرمایه های فکری54
1-5-2) مقدمه54
2-5-2) افشاء سرمایه های فکری55
3-5-2) تولد اولین و دومین گزارش سرمایه های فکری در جهان55
4-5-2) تئوریهای ارائه شده در ارتباط با افشاء سرمایه های فکری56
5-5-2) فاکتورهای مهم در افشاء سرمایه های فکری58
1-5-5-2) اندازه شرکت58
2-5-5-2) تمرکز مالکیت ها در یک نقطه58
3-5-5-2) استقلال هیئت مدیره59
4-5-5-2) عمر شرکت59
6-5-2) خصوصیات یک بیانیه افشاء مناسب59
1-6-5-2) قابل پیشبینی کردن عملکرد59
2-6-5-2) قابل استفاده بودن برای تصمیم گیرندگان60
3-6-5-2) داشتن ارتباط با استانداردهای گزارش دهی مالی موجود60
7-5-2) گزارش دهی سرمایه فکری61
8-5-2) صورت وضعیت سرمایه های فکری62
1-8-5-2) گزارش سرمایه فکری63
2-8-5-2)گزارش جریان سرمایه فکری63

3-8-5-2)گزارش یادداشت سرمایه فکری63
فصل سوم: روش‌ اجرای تحقیق
1-3) مقدمه69
2-3)روش تحقیق69
3-3) قلمرو تحقیق70
1-3-3) قلمرو موضوعی70
2-3-3) قلمرو مکانی70
3-3-3) قلمرو زمانی70
4-3) روش‏های گردآوری اطلاعات71
5-3) ابزار گردآوری اطلاعات72
6-3) مدل مفهومی تحقیق72
7-3) جامعه آماری تحقیق73
8-3) آزمون فرضیه‏ها74
9-3) روش تجزیه و تحلیل داده‏ها75
1-9-3) آزمون همبستگی75
2-9-3( رگرسیون چندگانه76
3-9-3) آزمون نرمال بودن ( کولموگروف- اسمیرنوف )76
4-9-3- آزمون خود همبستگی ( دوربین- واتسن ):77
5-9-3) چند هم‏خطی:77
6-9-3) بررسی نرمال بودن خطاها78
10-3) شیوه اندازه‏گیری متغیرهای پژوهش78
1-10-3) مولفه های سرمایه فکری78
1-1-10-3) کارایی سرمایه فیزیکی :79
2-1-10-3) کارایی سرمایه انسانی79
3-1-10-3) کارایی سرمایه ساختاری80
2-10-3) شاخص های تصمیمات سرمایه گذاران:80
1-2-10-3) نوسانات قیمت سهام81
2-2-10-3) حجم معاملات سهام81
3-2-10-3)نسبت قیمت به سود82
4-2-10-3)سود هر سهم83
5-2-10-3)سود نقدی پرداخت شده:84
6-2-10-3)ریسک سیستماتیک (B):84
7-2-10-3)ثبات روند EPS:85
3-10-3) متغیرهای کنترل85
1-3-10-3) اندازه شرکت85
2-3-10-3) نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام85
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
1-4) مقدمه‏88
2-4) شاخص‏های توصیفی متغیرها89
3-4) روش آزمون فرضیه‏های تحقیق93
1-3-4) بررسی اعتبار مدل93
4-4) تجزیه‏وتحلیل فرضیه‏های تحقیق94
1-4-4) بررسی فرض نرمال بودن متغیرهای وابسته95
2-4-4)آزمون فرضیه اول96
3-4-4) آزمون فرضیه دوم101
4-4-4) آزمون فرضیه سوم105
5-4-4) آزمون فرضیه چهارم109
1-5-4-4) ضرایب مقدار ویژه و شاخص وضعیت بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و EPS .113
6-4-4) آزمون فرضیه پنجم114
7-4-4) آزمون فرضیه ششم118
8-4-4) آزمون فرضیه هفتم122
9-4-4) خلاصه نتایج آزمون فرضیه ها126
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات
1-5) مقدمه129
2-5) ارزیابی و تشریح نتایج آزمون فرضیه ها طبق شرایط متغیر ها129
1-2-5) نتیجه فرضیه اول130
2-2-5) نتیجه فرضیه دوم130
3-2-5) نتیجه فرضیه سوم131
4-2-5) نتیجه فرضیه چهارم131
5-2-5) نتیجه فرضیه پنجم132
6-2-5) نتیجه فرضیه ششم133
7-2-5) نتیجه فرضیه هفتم133
3-5) نتیجه گیری کلی134
4-5) پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های تحقیق135
5-5) پیشنهادهایی برای تحقیق های آتی135
6-5) محدودیتها و موانع تحقیق136
پیوست ها
پیوست الف) اسامی شرکت های نمونه و میانگین سرمایه فکری محاسبه شده:138
پیوست ب) همبستگی و رگرسیون به تفکیک سال140
منابع و ماخذ
منابع فارسی:145
منابع لاتین:146
چکیده انگلیسی:148
جدول 1-2 مهم ترین تعاریف ارائه شده توسط محققان21
جدول 2-2: سیر تکاملی سرمایه فکری25
جدول 3-2 گزارش سرمایه فکری شرکت63
جدول 1-3 نحوه محاسبه متغیرها80
جدول 1-4 : شاخص های توصیف کننده متغیرها تحت شاخص های مرکزی ، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع89
جدول 2-4 : شاخص های توصیف کننده متغیرهای تحقیق تحت شاخص های مرکزی به تفکیک سال90
جدول 3-4 : آزمون نرمال بودن متغیر وابسته96
جدول 4-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و نوسانات قیمت سهام.97
جدول 5-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و نوسانات قیمت سهام97
جدول 6-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و نوسانات قیمت سهام98
جدول 7-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و نوسانات قیمت سهام99
جدول 8-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و نسبت قیمت به سود.101
جدول 9-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و نسبت قیمت به سود102
جدول 10-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و نسبت قیمت به سود.102
جدول 11-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و نسبت قیمت به سود103
جدول 12-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و حجم معاملات سهام.105
جدول 13-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و حجم معاملات سهام106
جدول 14-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و حجم معاملات سهام .106
جدول 15-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و حجم معاملات سهام108
جدول 16-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و EPS.110
جدول 17-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و EPS110
جدول 18-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و EPS .111
جدول 19-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و EPS112
جدول 20-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و ثبات روند EPS.114
جدول 21-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و ثبات روند EPS115
جدول 22-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و ثبات روند EPS.115
جدول 23-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و ثبات روند EPS116
جدول 24-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و DPS.118
جدول 25-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و DPS119
جدول 26-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و DPS119
جدول 27-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و DPS120
جدول 28-4: ضریب همبستگی پیرسون، سطح معنی‏داری و تعداد نمونه آماری بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و ریسک سیستماتیک .122
جدول 29-4: تحلیل واریانس بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و ریسک سیستماتیک123
جدول 30-4: ضریب همبستگی، ضریب تعیین و آزمون دوربین واتسون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و ریسک سیستماتیک.123
جدول 31-4: ضرایب معادله رگرسیون بین متغیر مؤلفه‏های سرمایه فکری و ریسک سیستماتیک124
جدول 32-4: ضریب مولفه های سرمایه فکری و شاخصهای تصمیمات سرمایه گذاران126
جدول 33-4 رابطه بین سرمایه فکری با سه متغیر حجم معاملات سهام ، EPS و DPS127

نمودار 1-2 چارچوبی برای نشان دادن جریان سرمایه های فکری60
نمودار 2-2 : صورت وضعیت سرمایه های فکری62
نمودار 1-3 مدل طبقه‏بندی دارایی‏های یک شرکت72
نمودار 2-3 مدل تبیینی تحقیق73
نمودار 1-4: هیستوگرام نوسانات قیمت سهام100
نمودار 2-4: نمودار پراکندگی متغیر نسبت قیمت به سود100
نمودار3-4: هیستوگرام نسبت قیمت به سود104
نمودار4-4: نمودار پراکندگی متغیر نسبت قیمت به سود.104
نمودار5-4: هیستوگرام حجم معاملات سهام108
نمودار6-4: نمودار پراکندگی متغیر حجم معاملات سهام109
نمودار7-4: هیستوگرام EPS113
نمودار8-4: نمودار پراکندگی متغیر EPS113
نمودار 9-4: هیستوگرام ثبات روند EPS117
نمودار 10-4: نمودار پراکندگی متغیر ثبات روند EPS117
نمودار 11-4: هیستوگرام DPS121
نمودار 12-4: نمودار پراکندگی متغیر DPS121
نمودار 13-4: هیستوگرام ریسک سیستماتیک.125
نمودار 14-4: نمودار پراکندگی متغیر ریسک سیستماتیک.125
چکیده:
فرایند تصمیم گیری سرمایه گذارن، تحت تاثیر ترکیبی از اطلاعات مالی و غیر مالی است، اما گزار ش هایی که مدیران در رابطه با عملکرد و نحوه فعالیت شرکت به بازار سرمایه ارایه می کنند، صرفا ابعاد مالی و مشهود قضیه را در بر می گیرد و کمتر اطلاعاتی در مورد اقلام نامشهود را در بر میگیرد، بنابراین علاوه بر اطلاعات مالی رایج، سرمایه گذاران به اطلاعات بیشتری در مورد عوامل نامشهودی که بر قیمت سهام موثر است، نیاز دارند .
در این تحقیق سعی شده قدرت مربوط بودن اطلاعات مربوط به سرمایه فکری در تصمیمات سرمایه گذاری از طریق آزمون های آماری اندازه گیری شود تا به کمک آن بتوانیم به سرمایه گذاران متغیرهایی را معرفی کنیم تا آن ها بتوانند با وارد کردن این متغیرها در مدل تصمیم خود به بازده بهتری دست یابند.
پس از جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل داده ها از طریق آزمون های آماری به این نتیجه رسیدیم که بین سرمایه فکری و سه شاخص تاثیر گذار بر تصمیمات سرمایه گذاران یعنی متغیرهای حجم معاملات سهام ، EPS و DPS (فرضیات سوم ، چهارم و ششم ) رابطه معنی داری وجود دارد. بنابراین می توان به سرمایه گذارانی که در مدل تصمیم خود از متغیرهای حجم معاملات سهام ، EPS و DPS استفاده میکنند پیشنهاد کرد که جهت بالاتر بردن بازده خود می توانند متغیر سرمایه فکری را نیز در مدل تصمیم خود وارد کنند. همچنین در این تحقیق ما به این نتیجه رسیدیم که بین سرمایه فکری و چهار شاخص دیگر تاثیر گذار بر تصمیمات سرمایه گذاران یعنی متغیرهای نوسانات قیمت سهام ، نسبت قیمت به سود ، ثبات روند EPS و ریسک هر سهم (فرضیات اول ، دوم ، پنجم و هفتم ) هیچ گونه رابطه معنی داری وجود ندارد. بنابراین سرمایه گذارانی که در مدل تصمیم خود از این چهار متغیر استفاده می کنند ، در صورت افزودن متغیر سرمایه فکری به جمع متغیرهای موجود در مدل تصمیم خود ، تغییر عمده ای را در بازده خود نخواهند دید.
واژه گان کلیدی: سرمایه فکری، سرمایه انسانی، سرمایه فیزیکی، سرمایه ساختاری، تصمیمات سرمایه گذاران
مقدمه:
شرایط خاص اقتصادی حاکم بر شرکت های فعال باعث گردیده تا مزیت رقابتی این شرکت ها دیگر بر پایه درایی های مشهود آنها نباشد . آن چیزی که امروزه این شرکت ها را در صحنه اقتصاد کنونی رقابت پذیر می نماید دارایی های نامشهود و به عبارتی سرمایه های فکری آنهاست. این قبیل شرکت ها با برقراری ارتباط مناسب با مشتریان و کسب تجربه لازم در این مسیر و با اتکا به دانش ، تکنیک های سازمانی و مهارتهای تخصصی خود توانسته اند این امر را محقق سازند . امروزه سود پایدار زمانی بدست می آید که اولا سازمانها راه بدست آوردن دانش را یاد بگیرند و ثانیا این دانش را مدیریت نموده و باکمک فرایندهای موجود در مدیریت دانش به سرمایه های فکری تبدیل نمایند. زمانی که شرکت ها از اقتصاد صنعتی به سمت اقتصاد دانشی حرکت می نمایند با چالش های بزرگی مانند پویایی ، عدم اطمینان و پیچیدگی روبرو می گردند. در چنین محیط کسب و کاری نیاز به آگاهی بیشتر در مورد سرمایه های فکری و کنترل آنها فزونی می یابد. اهمیت زیاد این موضوع منجر گردیده تا شرکت ها تلاش زیادتری در جهت شناسایی دارایی های نامشهود خود و از سویی مدیریت مناسب آنها نمایند
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1)مقدمه
با وقوع انقلاب تکنولوژی و فناوری اطلاعات، از سالهای بعد از 1990، الگوی اقتصاد جهانی، تغییر اساسی کرد. در اقتصاد امروز، دانش به عنوان مهمترین سرمایه، جایگزین سرمایه مالی و فیزیکی شده است. سرمایه، در مورد مؤسسه‌ها، به هر دارایی برمی‌گردد که باعث ایجاد جریانهای نقدی آتی شود. بیشتر داراییهای شناخته شده، ماهیت مشهود و عینی دارند، بنابراین، سرمایه مشهود به داراییهای فیزیکی و مالی سازمان اشاره دارد. ارزش این داراییها به طور ادواری (توسط شرکتهای بخش عمومی) افشا می‌شود و به آسانی بر روی ترازنامه به دست آمده از ثبتهای مالی این شرکتها، یافت می‌شود. داراییهای فیزیکی، می‌تواند به معنی زمین، ماشین‌آلات، موجودی کالا، تجهیزات و…. باشد، درحالی که داراییهای مالی به حقوق صاحبان سهام، سودهای انباشته، سرمایه در گردش، پیش‌پرداخت هزینه‌ها، حسابهای دریافتنی و …. گفته می‌شود. اهمیت داراییهای نامشهود در تعیین سودهای آتی به طور فزاینده‌ای در حال افزایش است.
امروزه از سرمایه فکری به منظور ایجاد ارزش برای سازمان استفاده می‌شود و در دنیای امروز، موفقیت هر سازمان به توانایی مدیریت این داراییها بستگی دارد. امروزه شاهد رشد اهمیت سرمایه‌های فکری، به عنوان یک ابزار مؤثر برای افزایش رقابت شرکتها هستیم. اندازه‌گیری سرمایه فکری به منظور مقایسه شرکتهای مختلف، تعیین ارزش واقعی آنها و حتی بهبود کنترل‌های آنها ضروری است.
در این فصل ما به ارائه کلیاتی از قبیل تاریخچه تحقیق ، تعریف مساله ، فرضیات تحقیق ، تعریف متغیرهای موجود در تحقیق ، بیان اهداف و اهمیت و ضرورت تحقیق پرداختیم.
2-1) تاریخچه مطالعاتی
با توجه به جدید بودن موضوع تحقیق، در ایران، تحقیقی در این مورد صورت نگرفته وعمدتا تحقیق های انجام شده درباره اندازه گیری سرمایه فکری است. اما تحقیقات زیادی در مورد عوامل تاثیر گذار بر تصمیمات سرمایه گذاران و همچنین سرمایه فکری انجام شده است که از این قبیل میتوان به تحقیق:
رضا تهرانی و قدرت ا… طالب نیا تحت عنوان ارزیابی میزان اتکاء معامله گران بورس اوراق بهادار تهران به اطلاعات حسابداری و غیرحسابداری در تصمیمات سرمایه گذاری ، به این نتیجه رسیدند که اطلاعات غیر حسابداری مانند نوع مدیریت، مسائل سیاسی و اقتصادی داخلی و بین المللی، حجم فروش و نوع صنعت تأثیر بیشتری از اطلاعات حسابداری، برتصمیمات سرمایه گذاران دارد و توجه به اطلاعات حسابداری در رتبه پایین تری قرار دارد.
سولماز امام (1389) در تحقیقی تحت عنوان عوامل موثر بر سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار تهران به این نتیجه رسید که 18 عامل، عوامل سیاسی کشور، شفاف سازی اطلاعات مالی، نوع صنعت، حجم معاملات یک سهم، نسبت قیمت به سود(P/E)، نوع مالکیت شرکت ها، پیش بینی درآمد هرسهم 1 ، ثبات روند EPS، ریسک سیستماتیک ، مدیریت شرکت، سود نقدی هر سهم2 ، نوسانات قیمت سهام، تأخیر در پرداخت سود نقدی، افزایش سرمایه توسط شرکت ها، نرخ بهره بازار و سود بانکی، نرخ تورم، شایعات منتشر شده در بورس و توصیه کارگزاران در تصمیمات سرمایه گذاران از اهمیت بالایی برخوردار است.
اما گارسیا و ایزابل مارتینز3 (2007) در اسپانیا در تحقیقی مشابه تحت عنوان استفاده از اطلاعات سرمایه فکری در تصمیمات سرمایه گذاری به این نتیجه رسید که تحلیل گران مالی معمولا از اطلاعات بیشتری در خصوص استراتژی های شرکت، سرمایه مشتری و سرمایه سازمانی استفاده می کنند و نیاز کمتری به اطلاعات تحقیق و توسعه و نوآوری دارند.
بومن و فرشکاف4 (1987) در تحقیقی تحت عنوان تحلیل گران مالی چطور سرمایه گذاری می کنند به این نتیجه رسیدند که تحلیل گران معمولا از اطلاعات مالی برای رد سریع گزینه نامطلوب سرمایه گذاری استفاده می کنند.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

چانگ و میدور5 (1984) در تحقیقی تحت عنوان اطلاعات مورد نیاز سرمایه گذاران و گزارشات سالانه به این نتیجه رسیدند که تحلیل گران بیشتر به موقعیت رقابتی و شرکت و اهداف مدیریت توجه می کنند.
بیتی6 (1999) نیز با مطلالعه روی 154 نفر از استفاده کنند گان اطلاعات حسابداری به این نتیجه رسید که کیفیت مدیریت به عنوان متغیر کلیدی تعیین کننده عملکرد شرکت است.
پروایز و یانگ7 (1994) نیز در تحقیقی تحت عنوان تجزیه تحلیل گزارشات تحلیل گران مالی بخش فروش به این نتیجه رسید که تحلیل گران از اطلاعات غیر مالی شامل ریسک شرکت، موقعیت رقابتی، کیفیت مدیریت و استراتژی بیشتر استفاده می کنند.
آرویدسون8 (2003) در تحقیقی تحت عنوان عرضه و تقاضای اطلاعات اقلام نامشهود، گزارش 105 تحلیل گر در کشور های شمالی قاره اروپا را مورد تجزیه تحلیل قرار داد، او از یک شاخص افشای 81 موردی که آنها را در 5 طبقه ی، سرمایه انسانی، سرمایه ارتباطی، سرمایه سازمانی، تحقیق و توسعه و محیطی-اجتماعی قرار داده بود، استفاده کرد. این محقق به این نتیجه رسید که تحلیل گران مالی بیشتر بر اطلاعات مربوط به تحقیق و توسعه و مشتریان متمرکز شده اند و به اطلاعات کمتری پیرامون سرمایه انسانی و سرمایه سازمانی نیاز دارند.
3-1) بیان مسئله
افزایش رقابت، توسعه بخش های جدید شرکتها و پیشرفت تکنولوژی باعث ایجاد یک سری نارسایی هایی در مورد صورتهای مالی به شکل سنتی می شود. صورت های مالی از یک فقدان به هنگام بودن رنج می برد. بی دقتی و توانایی محدود شرکت ها جهت انتقال ریسک و سایر اطلاعات به آینده باعث ایجاد فقدان ویژگی به هنگام بودن اطلاعات می گردد. در نبود یک سیستم مناسبی که اطلاعات مربوط و قابل اتکاء را در اختیار سرمایه گذاران قرار دهد، اعتماد عمومی به بازار از دست می رود و بازار، کارایی خود را از دست می دهد (اما گارسیا و مارتیتنز9 ، 2007 ، ص10) .
یک نمونه از این نارسایی هایی که صورت های مالی ما از آن رنج می برد فقدان انعکاس سرمایه فکری در صورت های مالی است. در ایران اخیرا تحقیقات زیادی در مورد اندازه گیری سرمایه فکری به روش های گوناگون و روابط سرمایه فکری و متغیرهای مختلف انجام شده است. و هدف تمام این تحقیق ها لزوم ثبت سرمایه فکری به عنوان یک قلم دارایی نامشهود در صورت های مالی است. اما قبل از اینکه ما بخواهیم در مورد لزوم یا عدم لزوم ثبت سرمایه فکری در صورت های مالی تحقیق کنیم باید ببینیم که آیا اطلاعات مربوط به سرمایه فکری در تصمیمات سرمایه گذاران نقش دارد یا خیر، تا پس از آن بتوانیم در مورد انعکاس یا عدم انعکاس سرمایه فکری در صورت های مالی قضاوت کنیم. بنابراین پژوهش ما می تواند به عنوان یک پیش نیازی جهت تحقیقات آتی در زمینه سرمایه فکری مورد استفاده قرار گیرد.
از آنجا که فرایند تصمیم گیری سرمایه گذارن، تحت تاثیر ترکیبی از اطلاعات مالی و غیر مالی است، اما گزار ش هایی که مدیران در رابطه با عملکرد و نحوه فعالیت شرکت به بازار سرمایه ارایه می کنند، صرفا ابعاد مالی و مشهود قضیه را در بر می گیرد و کمتر اطلاعات غیرمالی و نامشهود را در بر میگیرد، بنابراین علاوه بر اطلاعات مالی رایج، باید اطلاعات بیشتری در مورد عوامل نامشهود که بر قیمت سهام موثرند، برا ی سرمایه گذاران افشا شود .
4-1) چارچوب نظری
در سال های اخیر با پیدایش اشکال جدیدی از خدمات و ترکییب آن با فناوری اطلاعات، اهمیت منابع مجازی در کنار منابع فیزیکی برای سازمانها قابل تصور شده است. از این رو، مفهوم منبع ثروت برای جوامع یا سازمانها دچار تغییر و تحول شده و این تغییر به نوبه ی خود ، تغییر در فضای کسب و کار جوامع را سبب گردیده، زیرا متناسب با افزایش تقاضا برای منابع فیزیکی و محدودیت منابع، میزان دسترسی سازمانها نیز محدود بوده و به همین دلیل، سازمانهای مختلف به فکر جایگزینی منابع موجود با منابع جدید افتاده اند. این موضوع به مرور بر ضرورت توجه به منبع نامشهود تأکید دارد.
در میان مفاهیم جدید مطرح شده در چند ساله اخیر ، سرمایه فکری، موضوع جدیدی است که به لحاظ نظری جایگاه ویژه ای را در سطح جهانی به خود اختصاص داده است و به عنوان منبعی پرارزش برای سازمانها و شاخصی در توسعه یافتگی کشورها و سرمایه ای کلیدی در رشد کارآفرینی به حساب می آید. امروزه ضرورت توسعه و مدیریت سرمایه ی فکری، به یک الزام جدی هم در سطح ملی و هم در عرصه کسب و کار تبدیل شده است. به ویژه شرایط اقتصادی جدید، کشورها را به فکر ایجاد چارچوب ها و راهکارهای جدید اقتصادی و توسعه ی ظرفیت های انسانی موجود و توسعه ی سرمایه های ارتباطاتی انداخته است و رقابت شدیدی در دست یابی به منابع و بازارهای رقابتی در این زمینه را نمایان می کند تا جایی که امروزه عرصه رقابت جهانی، بر عناصر سرمایه فکری تأکید نموده و سازمانهای بین المللی به طرح چارچوب های جهانی برای مدیریت سرمایه ی فکری می پردازند.براین اساس، سنجش سرمایه ی فکری هم در سطح کلان و هم در سطح خرد به ضرورتی غیرقابل انکار برای پذیرش و رقابت در بازارهای بین المللی و به عنوان پیش شرطی برای سرمایه گذاری تبدیل شده است.
5-1) فرضیات تحقیق
فرضیات تحقیق از هفت فرضیه تشکیل شده است.
فرضیه اول: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و نوسانات قیمت سهام وجود دارد.
فرضیه دوم: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و نسبت قیمت به سود وجود دارد.
فرضیه سوم: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و حجم معاملات سهام وجود دارد.
فرضیه چهارم: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و EPS وجود دارد.
فرضیه پنجم: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و ثبات روند EPS وجود دارد.
فرضیه ششم: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و DPS وجود دارد.
فرضیه هفتم: ارتباط معناداری بین مؤلفه‏های سرمایه فکری و ریسک سیستماتیک وجود دارد.
6-1) اهداف تحقیق
تحقیق ما به دنبال تحقق سه هدف زیر است:
ارزیابی میزان دخالت اطلاعات سرمایه فکری در تصمیمات سرمایه گذاران بورس اوراق بهادر تهران.
رتبه بندی و تعیین اهمیت هر کدام از اجزای سرمایه فکری برای سرمایه گذاران بورس اوراق بهادر تهران.
لزوم انعکاس یا عدم انعکاس اطلاعات مربوط به سرمایه فکری در صورت های مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادر تهران
7-1) اهمیت و ضرورت تحقیق
سازمانها به چهار دسته از دلایل ممکن است سرمایه های فکری خود را مورد سنجش قرار دهند که عبارتند از: 1- بهبود مدیریت داخلی 2- بهبود گزارشدهی به خارج سازمان 3- مبادلات این سرمایه 4- دلایل قانونی بهبود حسابداری
در یک سازمان دانش محور، که درآن دانش بخش بزرگی از میزان و کیفیت سودآوری یک سازمان را تشکیل می دهد، روشهای سنتی حسابداری،که مبتنی بر دارائی های ملموس و نیزاطلاعات مربوط به عملیات گذشته سازمان هستند، برای ارزش گذاری سرمایه فکری، که بزرگترین وارزشمندترین دارائی برای آنها است، ناکافی هستند. بنابراین، رویکرد سرمایه فکری برای سازمانهایی که می خواهند از میزان و کیفیت سودآوری شان به خوبی آگاهی داشته باشند، جامع تراست.
اگر بتوان مشخص کرد که سرمایه گذاران در تصمیمات سرمایه گذاری خود تا چه میزان به اطلاعات منتشره از سوی شرکت ها و سایر نهادها اتکاء می کنند، و چقدر به این اطلاعات اعتماد دارند و در تصمیمات خود بیشتر به چه نوع اطلاعاتی توجه می کنند، آن وقت می توان یک روش ثابتی را برای سازماندهی ارائه اطلاعات جهت دست یابی موثر سرمایه گذاران به اطلاعات و تصمیم گیری سریع ارائه داد و همچنین ادعا کرد که بورس تهران، چقدر به اهداف خود در زمینه ی شفاف سازی اطلاعات و ایجاد اعتماد در سرمایه گذاران دست یافته است.
پژوهش ما می تواند به عنوان یک پیش نیازی جهت تحقیقات آتی در زمینه سرمایه فکری مورد استفاده قرار گیرد لذا این تحقیق در راستای کمک به تصمیم گیری سرمایه گذاران، جهت انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران می باشد و می تواند راهنمای خوبی جهت اتخاذ تصمیمات هر چه بهتر سرمایه گذاران و محققان حوزه سرمایه فکری محسوب شود. همچنین این تحقیق باعث می شود که سیاست گذاران و مجامع تهیه و تنظیم استانداردهای حسابداری، پیشنهاداتی را جهت ارتقای سطح اقلام نامشهود در گزارشات مالی ارائه دهند.
8-1) تعریف عملیاتی
سرمایه فکری
سرمایه فکری شامل دانش، اطلاعات، دارایی فکری و تجربه است که میتواند برای ایجاد ثروت آفرینی مورد استفاده واقع شود. سرمایه فکری عبارتست از توانایی ذهنی جمعی یا دانش کلیدی به صورت یک مجموعه است. سرمایه فکری شامل منابع نامشهود مختلفی است که برای یک سازمان دارای ارزش هستند.
تقریبا در تمامی مدل های سنجش سرمایه فکری که تا کنون طراحی شده اند، اجزای سرمایه فکری در سه بعد سرمایه انسانی، سرمایه مشتری (ارتباطی) و سرمایه سازمانی (ساختاری) تعریف شده است. که این طبقه بندی بوسیله پالیک مطرح شده است.
سرمایه انسانی
سرمایه انسانی که به عنوان اولین بعد سرمایه فکری تعریف می شود عبارتست از قابلیت ها، مهارت ها و تخصص اعضای انسانی سازمان. سرمایه انسانی برخوردار از تفکر بوده و در بر گیرنده تمام تواناییها و مهارت های افرادی است که در سازمان کار می کنند.
سرمایه انسانی ممکن است برای بعضی از شرکت ها از اهمیت بیشتری و برای شرکت های دیگری از اهمیت کمتری برخوردار باشد. بنابراین تغییرات متغیر سرمایه انسانی به طور عمده ای وابسته به نوع شرکت است. سرمایه انسانی، بر خلاف سرمایه ساختاری در مالکیت افراد است، مگر اینکه به عنوان شکل مشهود ثبت شود و یا در ساختار و رویه های سازمانی حول یابد.
سرمایه مشتری:
سرمایه مشتری به عنوان دومین بعد سرمایه فکری بیانگر روابط شرکت با دنیای بیرون می باشد. راجع به این بعد در متون مختلف از اصطلاح سرمایه ارتباطی استفاده شده است. سرمایه مشتری شامل وابستگی های برون سازمانی مانند وفاداری مشتریان، حسن شهرت و روابط شرکت با تامین کنندگان منابع آن می باشد. امروزه سرمایه مشتری به عنوان یکی از اقلام دارایی های نامشهود که در افزایش ارزش شرکت ها نقش بسزایی دارد، مطرح است. دسترسی، اکتساب، حفظ و نگهداری این دارایی نامشهود با ارزش به عهده نیروی فروش شرکت است. برنامه های تشویقی شرکت نیز به طور مستقیم و مثبت بر عملکرد یک شرکت تاثیر می گذارد و باعث افزایش ارزش سهام آن می شوند. تاثیر این دارایی ها در ایجاد وفاداری در مشتریان و تقویت دارایی های نامشهود، اعمال می شود. همچنین این فعالیت ها در ایجاد وفاداری به نام تجاری نیز به کار گرفته می شود. پژوهشها نشان دادند که وفاداران به نامهای تجاری سهام آن شرکت را بیشتر خریداری می کنند و بر عکس. از طرف دیگر پیشرفت تکنولوژی و وسایل ارتباطی و محیطهای رسانه ای جدید باعث نزدیک شدن هر چه بیشتر بازاریابان به مشتریان و افزایش شناخت و آگاهی آنها نسبت به مشتریانشان شده است. ارتباطات دیجیتالی با برقراری امکان تماس مداوم با مشتریان باعث افزایش وفاداری آنها به نام تجاری و جذب مشتریان جدید شده است. با در نظر گرفتن ارزش مشتری به عنوان دارایی نامشهود می توان چنین استدلال کرد که بازاریابی به صورت غیر مستقیم بر افزایش ارزش شرکت ها و در نتیجه بر قیمت سهام آنها و نهایتا بر تصمیمات سرمایه گذاران موثر است.
در مدل پالیک فرض شده است که شرکت قصد ارتباط طولانی با مشتریان خود را دارد. بنابراین روابط با مشتریان یک بخش مهمی از مزیت رقابتی و به عنوان یک عامل تعیین کننده عملکرد شرکت است.
سرمایه سازمانی
یکی از طبقات معمول اقلام نامشهود سرمایه سازمانی یا ساختاری است. سرمایه سازمانی بیان کننده توانایی بهره گیری بوسیله روش های هماهنگ شده از منابع در دسترس شرکت است. ادبیات گذشته پیشنهاداتی را در مورد، مواردی که تحت عنوان سرمایه سازمانی شناخته می شود، ارائه کرده است. فرهنگ سازمانی را می توان به عنوان یکی از اجزای سرمایه سازمانی نام برد که قوانین و مقرراتی را جهت بهبود فعالیت های کارکنان ایجاد کرده است.
همچنین سرمایه سازمانی عبارتست از سیستم فناوری اطلاعاتی که از روشهای اجرای فعالیت شرکتها محافظت می کند و ارتباط یکپارچه ای را برای شرکت فراهم می آورد.
مدل پالیک به دلیل مزایایی که نسبت به سایر مدل ها دارد بعنوان مدل سنجش سرمایه فکری در این تحقیق انتخاب شده است، که مهمترین مزایای آن عبارتند از:
1. یکی از مزایای این مدل اینست که یک مبنای استاندارد و سازگاری را از اندازه گیری فراهم می کند.در واقع روشهایی که بتوانند سرمایه فکری را بطور دقیق اندازه گیری کنند محدود می باشند.
2. این مدل مبتنی بر هر دو جنبه، ارزیابی کارآیی و خلق ارزش از دارایی های ملموس و ناملموس در یک شرکت می باشد.
3. کلیه داده های استفاده شده در محاسبه سرمایه فکری مبتنی بر اطلاعات استاندارد حسابداری و مالی که بطور معمول در گزارش های مالی شرکت، درج شده است، می باشند. بنابراین محاسبات مبتنی بر هدف، قابل رسیدگی، تصدیق و تایید می باشند.اغلب روشهای محاسبه سرمایه فکری، به علت اینکه در اندازه گیری ذهنی بوده و مشکلات زیادی را در جریان اندازه گیری ایجاد می کنند، مورد انتقاد قرار می گیرند.
4. این مدل، در تحقیقات و پژوهش های معتبر خارجی بسیار مورد استفاده قرار گرفته است.
تصمیمات سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار تهران
در م‍طال‍ع‍ه‌ رف‍ت‍ار ع‍وام‍ل‌ م‍وث‍ر ب‍ر ت‍ص‍م‍ی‍م‍ه‍ای‌ س‍رم‍ای‍ه‌ گ‍ذاری‌ ، ج‍س‍ت‍ج‍وی‌ م‍ت‍غ‍ی‍ره‍ای‍ی‌ ک‍ه‌ ب‍ت‍وان‍د اث‍رات‌ ع‍وام‍ل‌ م‍وث‍ر ب‍ر ت‍ص‍م‍ی‍م‍ه‍ای‌ س‍رم‍ای‍ه‌ گ‍ذاری‌ را ت‍وضیح‍‌ ده‍د از اه‍م‍ی‍ت‌ ب‍س‍ی‍ار ب‍الای‍ی‌ ب‍رخ‍وردار اس‍ت‌ ، زی‍را س‍رم‍ای‍ه‌ گ‍ذاری‌ ه‍م‍واره‌ ب‍ا ف‍رص‍ت‍ه‍ا و ن‍گ‍ران‍ی‌ ه‍ا ه‍م‍راه‌ اس‍ت‌ . ی‍ک‍ی‌ از راه‍ه‍ای‌ ک‍اه‍ش‌ ای‍ن‌ ن‍گ‍ران‍ی‌ ه‍ا ش‍ن‍اس‍ای‍ی‌ ع‍وام‍ل‌ ت‍اث‍ی‍ر گ‍ذار ب‍ر ت‍ص‍م‍ی‍م‍ه‍ای‌ س‍رمایه‍‌ گ‍ذاری‌ روی‌ س‍ه‍ام‌ ش‍رک‍ت‌ ه‍ا اس‍ت‌ .
عوامل مؤثر بر تغییرات قیمت سهام:
ارزش ویژه مؤسسات مختلف با یکدیگر فرق می کند، زیرا میزان قابلیت فروش و ریسک آنها متفاوت است. حتی” قیمت بازار ” سهام یک مؤسسه نیز در طول زمان تغییر می کند. چنانچه تقاضا برای پول نسبتاً زیاد باشد و در عین حال مقدار عرضه آن کم یا محدود باشد، قانون عرضه و تقاضا ایجاب میکند که قیمت پول )یعنی نرخ بهره وام یا نرخ بازده مورد لزوم ارزش ویژه( بیش از حالتی باشدکه عرضه پول از تقاضای آن بیشتر است.
عوامل موثر بر تغییرات قیمت سهام عبارتند از:
بودجه شرکت و پیش بینی سود هر سهم، تغییرات قیمت سهام در سالیان گذشته و میزان تولید و فروش یکسان، وضعیت خاص صنعت، سیاست های پولی و مالی کشور، تقسیم سود سهام، طرح های توسعه و افزایش سرمایه، تر کیب دارایی ها و سرمایه گذاری ها، اعتبار و سابقه شرکت، بدهی های احتمالی، اطلاعات درونی شرکت و شایعات، نسبت قیمت به درآمد هر سهم، عرضه و تقاضای سهام، مدیریت شرکت
نکات و عوامل مهم در انتخاب اوراق بهادار:
برخی نکات که میتوانند در انتخاب یک ورقه سهم از میان اوراق سهام موجود موثر باشند، به قرار زیر است. البته این نکات جنبه عام دارند، بنابراین ممکن است درجه اهمیت آنها با توجه به نظرگاه ها و خط مشی سرمایه گذاران فرق کند.
قابلیت نقدینگی، تعداد سهام در دست عموم، تر کیب سهامداران، سود آوری، ثبات نسبی سودآوری، نسبت سود تقسیمی هر سهم، ارزش ویژه هر سهم، بافت مالی شرکت، مهلت و تاریخ پرداخت سود سهام، انتشار مستمر اطلاعات و اخبار نسبی، عمر شرکت و میزان استهلاک ماشین آلات نوع شرکت و صنعت مربوطه، تصمیمات کلان اقتصادی و عوامل سیاسی اجتماعی
مدیریت ریسک سرمایه گذاری:
معمولاً ریسک را مفهومی منفی قلم داد میکنیم یعنی چیزی که باید از آن اجتناب کرد یا تهدیدی
که امیدواریم تحق پیدا نکند، اما در دنیای سرمایه گذاری، ریسک جزئی لاینفک از فعالیت در بازار مالی است و برای کسب سود به وجود آن احتیاج داریم. درک ریسک یکی از مهم ترین بخش های آموزش مالی است. سرمایه گذاران چه مطلع باشند چه نباشند، ریسک در سرمایه گذاری هایشان به درجات مختلف وجود دارد. درک نقش ریسک به سرمایه گذاری موفق کمک خواهد کرد.
تصمیم گیری
در تعریف تصمیم گیری می توان گفت که پیش بینی و ارزیابی نتایج از راه حل های موجود و انتخاب قطعی یک راه برای رسیدن به هدف را تصمیم گیری می گویند، تصمیماتی که افراد می گیرند با توجه به میزان دانش و اطلاعات آن ها در وضعیت تصمیم گیری به سه دسته تقسیم می شود، تصمیم گیری در شرایط اطمینان، عدم اطمینان و ریسک.
عوامل روانی تأثیرگذار در تصمیمات سرمایه گذاران:
به طور کلی شواهد تجربی به دست آمده از مطالعات صورت گرفته در بازارهای سرمایه، گویای این واقعیت است که فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاران و رفتار آنها بسیار پیچیده بوده و امکان ارائه یک الگوی واحد برای پیش بینی رفتار آنها در بازار، به راحتی میسر نخواهد بود. به طورکلی میتوان گفت که عوامل روانی تأثیرگذار بر قصد افراد به سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادارعبارتند از: عوامل بیوریتمی، قدرت تحلیل ذاتی، کسب پرستیژ )وجهه( سهامدار بودن، انطباق تصویر ذهنی خریدار و تصویر واقعی شرکت، میزان درجه ریسک پذیری، میزان اعتماد به نفس.

فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق


پاسخ دهید