كردن‌، دشوارتر كردن‌ يا كاهش‌ احتمال‌ آنهاست‌.139

4-2-1- پيشگيري غير کيفري سرقت رايانهاي

پيشگيري تنها به حوزه علوم جنايي محدود نميشود و در هر حوزهاي که يک سري ناهنجارها وجود داشته باشد، سعي مي شود از طريق اتخاذ تدابير پيشگيرانه از قوع آنها جلوگيري شود، چرا که اين اتفاق نظر وجود دارد که “پيشگيري بهتر از درمان است”.140
در اين راستا، براي پيشگيري از سرقت رايانهاي الگو هاي گوناگوني از رشتههاي مختلف در حوزه علوم جنايي پياده شدهاند که البته هر يک بعد خاصي را مد نظر قرار داده اند و به همين خاطر با نواقصي مواجه ميباشند. اما کاملترين الگويي که تا به حال ارائه شده پيشگيري اجتماعي و وضعي از اين جرم است.141

4-2-1-1- پيشگيري اجتماعي142 از سرقت رايانهاي

پيشگيري اجتماعي شامل اقدامهايي است که به طور مستقيم يا غير مستقيم، هدفشان تاثيرگذاري بر شخصيت افراد است تا از سامان دادن فعاليت خود حول انگيزههاي بزهکارانه بپرهيزد و بيش از ارتکاب جرم صورت ميگيرد و از اين طريق خلاءها و ناهنجاري هاي وي را بر طرف ميکند.143
محور اقدامات در اين نوع پيشگيري فرد است، زيرا کليه اقدامات روي فرد يا محيط وي صورت ميگيرد تا ريشه هاي سرقت را نشانه گرفته و مانع از شکل گيري علل بزهکاري گردد.

4-2-1-1-1- تبيين پيشگيري اجتماعي سرقت رايانهاي

با اين توضيح، بايد گفت پيشگيري اجتماعي در حوزه جرايم سايبري از جمله سرقت سايبري از اهميت قابل توجهي برخوردار است و در توجيه آن حداقل مي توان دو دليل اشاره کرد.
1-سرقت رايانه اي از ويژگي هايي برخوردار است که اتخاذ تدابير پيشگيرانه وضعي را تا حد زيادي خنثي ميکنند.
2- طيف وسيعي از مجرمان و بزه ديدگان اين جرايم را افراد کم سن و سال تشکيل ميدهند و همان طور که گفته شداين گروه مخطبان اصلي تدابير پيشگيرانه اجتماعي هستند .به اين ترتيب، چنانچه يک برنامه منسجم و کارآمد براي اين گروه طرح ريزي شود و آنها با اين دنياي جديد و خطرات بالقوه آن آشنا شوند، تا حد زيادي ميتوان از الحاق آنها به طيف مجرمان و بزه ديدگان جلوگيري کرد.144
البته بايد خاطر نشان ساخت که آموزش و آگاه سازي افراد بزرگ سال از خطرات و آسيب پذيري هاي اين دنيا جديد نيز امري ضروري است .
چرا که بخش بزرگي از بزهديدگي سرقت رايانهاي به خاطر آشنايي يا کمي آگاهي از فضاي تبادل اطلاعات است و بنابراين ميتوان گفت، پيشگيري اجتماعي در سرقت رايانه اي نسبت به افراد بزرگسال نيز نتيجه بخش است.145
پيشگيري اجتماعي به دو نوع تقسيم مي شود:
1- پيشگيري اجتماعي رشد مدار146 که اين نوع پيشگيري جنبه تربيتي و فني دارد. اختلالات رفتاري و رواني طفل هدف قرار ميگيرد، و سعي دارد چنانچه کودکي به هر دليلي از خود مظاهر بزهکاري را بروز داد با مداخله زودرس در وي و پيرامونش از مزمن شدن بزهکاري در آينده جلوگيري کند.
2- پيشگيري اجتماعي جامعه مدار147، در برگيرنده تدابير و اقداماتي است که هدف آن کاهش يا حذف علل جرم در محيط اجتماعي است و در اصل براي تغيير شرايطي که به وقوع بزهکاري در اجتماعهاي محلي و مسکوني کمک مينمايند، طراحي ميگردند.

4-2-1-1-2- اعمال پيشگيري اجتماعي در سرقت سايبري

4-2-1-1-2-1- گسترش و توسعه مهارتها و صلاحيتهاي تربيتي والدين

اينترنت يک ابزار ارتباطي مدرن است که حذف آن از فعالتهاي روزانه امکان پذير نيست و بايد از آن به طور مناسب استفاده شود. استفاده مناسب از اينترنت به ارتقاي سطح اطلاعات والدين هم پاي فرزندانشان نياز دارد. در صورتي که والدين اطلاعات کمي نسبت به اينترنت داشته باشند از استفاده فرزندانشان از اين ابزار مهم تکنولوژي ممانعت به عمل آورده و در نهايت اين محدوديت ها منجر به استفاده نا مناسب جوانان از اينترنت ميشود.148 والدين بايد سطح دانششان را در مورد اينترنت افزايش داده و به فرزندانشان طريق درست استفاده از آن را آموزش دهند.

4-2-1-1-2-2- ترغيب و تسهيل بروز انگيزش هاي مشروع و سودمند

چنانچه کاربران ملاحضه کنند که با ورود به شبکه اينترنت ميتوانند امور خود را به طور بهينه به پيش ببرند و اين تحول مثبت را در زندگيشان احساس کنند، کاربريشان را در فضاي سايبر به امور بيهوده اختصاص نخواهند داد.149 هنوز بسياري از اين افراد با کارکرد اصلي اين فناوري آشنا نيستند و ابزارهاي الکترونيکي را يک وسيله سرگرمي تلقي و در همين حد از آن بهره برداري ميکنند. براي تغيير اين نگرش بايد از رسانههاي ارتباط جمعي مثل تلوزيون و … استفاده کرد.

4-2-1-1-2-3- بر حذر داشتن از سرقتهاي رايانهاي

در واقع آنچه امروز فضاي بانکها و سيستمهاي مالي و جامعه ايران را مشوش و مضطرب ساخته، نبايد هک شدن يا به سرقت رفتن اطلاعات سه ميليون حساب بانکي يا فاش شدن اطلاعات 10 بانک در کشور باشد نگراني اصلي بايد ضعف بزرگي باشد که سيستم اطلاعات الکترونيکي بانک ها يا سيستمهاي شرکتهاي خدمات دهننده به آنها را اين چنين در برابر سارقان، آسيب پذير ساخته است و اينکه آيا کسي به فکر بر طرف ساختن اين ضعف بزرگ هست يا خير؟
آيا کاربران خدمات الکترونيکي بانکها به اندازه کافي از خطراتي که ممکن است در کمين آنها باشد آگاهند و به خوبي از تمامي ريزه کارها و تنظيمات خدمات سيستم هاي الکترونيکي بانک ها آگاهي دارند يا آگاهي آنها صرفا در حد بر طرف ساختن نياز روزانه بوده و سود جويان ميتوانند به راحتي با فريب دادن آنها مثلا به واس
طه ترغيب آنها براي تغيير زبان عابر بانک به انگليسي، مبالغ قابل توجهي را به اصطلاح کارت به کارت کرده و ناپديد شوند؟

4-2-1-1-2-4- آموزش و آگاهي افراد

از جمله تدابير موثر در پيشگيري از سرقت رايانهاي، ارائه آموزش کافي و اطلاع رساني بهنگام است. همان طور که بيش از اين نيز بيان گرديد، توسعه سريع فناوري رايانه و نقش عمده آن در جهان امروز به ويژه کشورهاي صنعتي، موجب گرديده است که کودکان و نوجوانان از سنين کودکي با کاربري رايانه آشنا گردند و در سنين نوجواني و جواني به افرادي آشنا با فناوري رايانه به ويژه از بعد تجربي، مبدل شوند.
لذا آگاه ساختن اين افراد و ارائه آموزشهاي لازم از سنين کودکي ميتواند نقش شايان توجهي در پيشگيري از سرقت رايانهاي داشته باشد. بعلاوه ارائه آموزشهاي ويژه براي عموم جامعه نيز اهميت بسزايي دارد. با ارائه اين نوع آموزشها ميتوان به افراد جامعه آموخت که به شيوههايي احتمال آسيب ديدگي فردي و اجتماعي در مقابل سارقان رايانهاي را کاهش دهند و بتوانند خانواده، اموال و حيثيت اجتماعي خود را تا حد زيادي از خطرات احتمالي مصون دارند.
از ديگر ابعاد ضروري سياست آموزشي در مورد سرقت رايانهاي، آموزش کارکنان و افراد شاغل در بخشهاي مختلف جامه است. اين آموزش، که بيشتر، محوريت اصلي آن در رابطه با شغل افراد ميباشد، مواردي را در بر ميگيرد که ممکن است افراد را از بعد اشتغال در مقابل اين دست از جرايم ضربه پذير سازد.
علاوه بر موارد ياد شده آموزشهايي در ارتباط با مشاغل خاصي از جامعه ضروري است: به عنوان مثال، طرح ريزي و اجراي آموزش خاص براي مسئولان حفاظت و امنيت و شبکه هاي رايانهاي که در بانکها و يا ادارجات مالياتي کشور سروکار دارند.
همگام با آموزش ميتوان از اطلاع رساني به عنوان يکي از مباني پيشگيري و مقابله عمومي با سرقت رايانهاي در جامعه ياد کرد. در بسياري از موارد، اطلاع رساني موثر و بهنگام ميتواند حجم خسارات ناشي از سرقت رايانهاي را تا حد قابل ملاحظه اي کاهش داد.
از اين طريق، علاوه بر موارد ياد شده، امکان جمع آوري اطلاعات در مورد کليه جرايم رايانهاي و يا حوادث ناگوار در اين زمينه فراهم ميگردد و ميتوان با تجزيه و تحليل اطلاعات، راهکارهاي مناسبي را براي پيشگيري و مقابله با جرايم و يا رفع نقاط ضعف سيستمهاي رايانهاي ارائه داد.150
به نظر ميرسد مهمترين عاملي که پيشگيري اجتماعي از سرقت رايانهاي را با شکست مواجه ميسازد، امکان ارتکاب اينگونه جرايم در خلوت اس


دیدگاهتان را بنویسید